ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΩΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
2024-2030 ΕΤΗΣΙΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2024
Εισαγωγικό σημείωμα
Επιστροφή στα περιεχόμεναΗ Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024- 2030 "Μια Ελλάδα με όλους, για όλους", αποτελεί ένα εμβληματικό εγχείρημα που αποσκοπεί στη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής της χώρας.
Η Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024–2030 «Μια Ελλάδα με όλους, για όλους», αποτελεί τον οδικό χάρτη για τη διαμόρφωση πολιτικών με σκοπό την πλήρη ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία.
Η Στρατηγική δομείται σε 7 Πυλώνες, οι οποίοι αναλύονται σε 27 Στόχους και εξειδικεύονται σε 152 Δράσεις. Ο 7ος Πυλώνας, αφιερωμένος στη Στήριξη της Οικογένειας Ατόμων με Αναπηρία, ενσωματώθηκε στη Στρατηγική έπειτα από προτάσεις πολιτών και οργανώσεων στο πλαίσιο δημόσιας διαβούλευσης αναδεικνύοντας τη σημασία της συμμετοχής της κοινωνίας στην διαμόρφωση πολιτικών.
Η κατάρτιση και υλοποίηση της Στρατηγικής αποτελεί συλλογική προσπάθεια όλων των Υπουργείων, των εποπτευόμενων φορέων τους, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Κοινωνίας των Πολιτών, υπό τον συντονισμό του Συντονιστικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα των ΑμεΑ.
Η παρούσα απολογιστική έκθεση καταγράφει αναλυτικά την πρόοδο που σημειώθηκε κατά το έτος 2024, ανά Πυλώνα, Στόχο και Δράση, αποτελώντας εργαλείο λογοδοσίας, διαφάνειας και συνεχιζόμενης αξιολόγησης. Τα ευρήματα της έκθεσης θέτουν τις βάσεις για την απρόσκοπτη συνέχιση της υλοποίησης της Στρατηγικής τα επόμενα έτη, με απώτερο στόχο μια πραγματικά συμπεριληπτική κοινωνία για όλους.
Α. Σκέρτσος
Υπουργός Επικρατείας - Αρμόδιος Συντονιστικού Μηχανισμού για τα Άτομα με Αναπηρία
Πυλώνας Ι: Καθολική Προσβασιμότητα
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος Ι.1: Ανεμπόδιστη πρόσβαση στο φυσικό και Δομημένο περιβάλλον
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 6. Υλοποίηση παρεμβάσεων για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στο φυσικό περιβάλλον, με αύξηση του αριθμού προσβάσιμων παραλιών και τη δημιουργία προσβάσιμων υποδομών σε ορεινούς προορισμούς και χώρους φυσικού κάλλους.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την υλοποίηση σχεδίου προσβασιμότητας σε παραλίες έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με το έργο «Βελτίωση και τροποποίηση της προσβασιμότητας στις ελληνικές παραλίες», περισσότερες από 260 παραλίες σε όλη την Ελλάδα είναι πλέον προσβάσιμες.
- Κάθε τουριστικός λιμένας λειτουργεί βάσει του Ειδικού Κανονισμού Λειτουργίας, που προβλέπει πρόσβαση σε άτομα με αναπηρία σε κτήρια και προβλήτες.
- Στον β’ κύκλο του προγράμματος “Τουρισμός για όλους” έτους 2024 διπλασιάστηκε η επιδότηση σε σύγκριση με το έτος 2023 για δικαιούχους με αναπηρία 67% και άνω και δικαιούχους με τέκνα με αναπηρία 67% και άνω. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με τη μορφή άυλης χρεωστικής κάρτας («Τουρισμός για Όλους pass») μέσω της ψηφιακής πύλης gov.gr.
- Το 2024 βραβεύθηκαν 625 ακτές και 18 μαρίνες με Γαλάζια Σημαία. Στα κριτήρια βράβευσης, συμπεριλαμβάνεται η προσβασιμότητα. Ειδικότερα, θα πρέπει να έχουν εγκαταστάσεις υγιεινής για άτομα με αναπηρία, ισόπεδες προσβάσεις 1-2 μέτρα από τη θάλασσα, πρόσβαση σε όλες τις προσφερόμενες υπηρεσίες και συγκεκριμένες θέσεις για τη στάθμευση των οχημάτων τους.
Δράση 7. Θεσμοθέτηση της διαδικασίας και των κριτηρίων πιστοποίησης Προσβάσιμων Τουριστικών Προορισμών
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Το Υπουργείο Τουρισμού, διεξήγαγε τη μελέτη «Πρωτογενής έρευνα για τον προσβάσιμο τουρισμό - Έκθεση αποτελεσμάτων», με σκοπό τον σχεδιασμό στρατηγικής ώστε να διαμορφωθούν τουριστικοί προορισμοί ικανοί να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία.
- Εντατικοποιήθηκαν οι έλεγχοι για την τήρηση της νομοθεσίας σε επιχειρήσεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Τουρισμού. Οι επιτόπιοι έλεγχοι περιλαμβάνουν και έλεγχο συμμόρφωσης με τις ισχύουσες διατάξεις περί προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία. Από το Διάγραμμα, διαπιστώνεται η σημαντική αύξηση κατά 75% των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν κατά το έτος 2024 σε όλη την επικράτεια, σε σχέση με το έτος 2023, υπερκαλύπτοντας έτσι το στόχο της αύξησης κατά 15% που είχε τεθεί.

Δράση 8. Υλοποίηση παρεμβάσεων διασφάλισης της φυσικής προσβασιμότητας σε όλα τα δημόσια κτήρια (δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και νοσοκομεία, δικαστήρια, αστυνομικά τμήματα, σωφρονιστικά καταστήματα, κτήρια παροχής υπηρεσιών σε κοινό, δημαρχεία, εφορίες κλπ.) της κεντρικής, αποκεντρωμένης και τοπικής διοίκησης και αυτοδιοίκησης και των εποπτευόμενων φορέων τους.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την υλοποίηση παρεμβάσεων προσβασιμότητας σε πιλοτικό επίπεδο σε 100 κτήρια έως Δεκέμβριο 2025
- Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, δημιούργησε ηλεκτρονική πλατφόρμα απογραφής κτηρίων του Δημοσίου, κυρίως όσων χρησιμοποιούνται για υπηρεσίες εκπαίδευσης, υγείας και πρόνοιας. Στη συνέχεια, διενεργήθηκαν επιτόπιες επαληθεύσεις προσβασιμότητας, ώστε να καταγραφούν οι απαιτούμενες βελτιώσεις και το μέσο εκτιμώμενο κόστος αυτών.
- Το Υπουργείο Οικονομικών υλοποιεί έργο για την παρακολούθηση της προσβασιμότητας των κτηρίων του, όπου καταγράφονται μετρήσεις σε τρεις δείκτες: προσβάσιμη διαδρομή, προσβάσιμοι χώροι υγιεινής και διαφυγή σε έκτακτες περιπτώσεις. Το έργο θα συνεχιστεί το 2025.
- Ολοκλήρωση παρεμβάσεων σε 200 κτήρια του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας που αφορούν στη βελτίωση προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία. Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη ο έλεγχος για την επέκταση του έργου σε επιπλέον υποδομές του ΥΠΕΘΑ.
- Υλοποιήθηκαν εργασίες ανακαίνισης και συντήρησης των υποδομών για την φυσική προσβασιμότητα στα κτήρια της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών.
- Το ποσοστό προσβασιμότητας στα κτήρια των υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας έφτασε στο 79% το 2024. Περαιτέρω, το σύνολο των εγκαταστάσεων των Σχολών της Αστυνομικής Ακαδημίας διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές για την είσοδο ατόμων με αναπηρία.
- Στο Υπουργείο Ανάπτυξης επισημάνθηκαν τεχνικά προβλήματα που αφορούν την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία στο κτήριο της έδρας του Υπουργείου και υλοποιήθηκε η σταδιακή αποκατάστασή τους.
- Το Υπουργείο Εξωτερικών, εκσυγχρονίζει τα κτήρια 12 Προξενικών Αρχών στα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία. Οι εργασίες ξεκίνησαν εντός του 2024.
- Έργα προσβασιμότητας έγιναν και σε πολλά δημόσια κτήρια της Περιφέρειας. Ενδεικτικά στην Περιφέρεια Πελοποννήσου υλοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, τα εξής εργα:
- 1. Στο Δικαστικό Μέγαρο Τρίπολης προστέθηκε ράμπα, εξωτερικός ανελκυστήρας και τουαλέτα ατόμων με αναπηρία, καθώς και όδευση τυφλών.
- 2. Στο γηροκομείο “Το έργον του Αποστόλου Παύλου" υλοποιήθηκαν έργα με πρόβλεψη πλήρους προσβασιμότητας.
- 3. Στην Καλαμάτα υλοποιήθηκε το έργο "Εργασίες για τη δημιουργία ραμπών ΑμεΑ", με την κατασκευή άνω των 100 κεκλιμένων επιπέδων.
- 4. Στο Δήμο Τριφυλίας, διαμορφώθηκαν προσβάσιμοι χώροι σε πλήθος σχολικών μονάδων και τοποθετήθηκαν λωρίδες όδευσης τυφλών, καθώς και 60 σημεία με ράμπες σε πεζοδρόμια. Επιπλέον, υπάρχουν τέσσερις παιδικές χαρές φιλικές προς άτομα με αναπηρία και μία αποκλειστικά για αυτά.
Δράση 9. Προώθηση προγραμμάτων προσβάσιμων γειτονιών με υλοποίηση των παρεμβάσεων που προκύπτουν από τα Σχέδια Αστικής Προσβασιμότητας, για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας σε υπαίθριους κοινόχρηστους χώρους, συμπεριλαμβανομένων παιδικών χαρών και άλλων χώρων αναψυχής, δικτύων πεζής μετακίνησης, οδεύσεων διαφυγής και άλλων υποδομών.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με τον ν. 5143/2024 τριπλασιάστηκαν τα πρόστιμα για την αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστων χώρων. Οι διατάξεις εμπεριέχουν αυστηρότερες ρυθμίσεις αν η αυθαίρετη χρήση αφορά στον περιορισμό της φυσικής προσβασιμότητας, όπως οδεύσεις τυφλών, με μέτρα που μπορούν να φτάσουν μέχρι την αφαίρεση άδειας λειτουργίας του καταστήματος.
- Δήμοι σε όλη τη χώρα εκπονούν Σχέδια Αστικής Προσβασιμότητας καθορίζοντας παρεμβάσεις σε υπαίθριους χώρους συμπεριλαμβανομένων δικτύων πεζής μετακίνησης, οδεύσεων διαφυγής και σημείων προσωρινής περίθαλψης πολιτών. Μέχρι το τέλος του 2024, περίπου 180 Δήμοι έχουν ολοκληρώσει Σχέδια Αστικής Προσβασιμότητας.
Δράση 10. Εξασφάλιση φυσικής προσβασιμότητας σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και άλλα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος, με παράλληλη προώθηση της ψηφιακής προσβασιμότητας των καναλιών επικοινωνίας των χώρων αυτών.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού δημιουργείται νέα προσβάσιμη πύλη και συγκρότημα με υπηρεσίες εξυπηρέτησης κοινού (αναψυκτήριο, πωλητήριο, χώροι υγιεινής) και το οποίο είναι σχεδιασμένο για τη βέλτιστη εξυπηρέτηση επισκεπτών με κινητικές δυσκολίες.
- Το Κάστρο του Αντιρρίου αποκτά αναβαθμισμένες υποδομές εξυπηρέτησης επισκεπτών με αναπηρία.
- Υλοποιείται μελέτη για τη δημιουργία διαδρομής περιήγησης για άτομα με αναπηρία στο Κάστρο Μεθώνης.
- Το έργο "Μελέτες αποκατάστασης και ανάδειξης της οικίας του Νέρωνα και υλοποίηση άμεσων μέτρων εξασφάλισης του μνημείου" περιλαμβάνει διαμόρφωση περιηγητικής διαδρομής για άτομα με αναπηρία.
- Δημιουργείται ψηφιακό πάρκο πολιτισμού στον Δήμο Οιχαλίας, πλήρως προσβάσιμο από άτομα με αναπηρία.
- Χρηματοδοτήθηκε η αποκατάσταση του Αρχαίου Θεάτρου Σπάρτης, με πρόβλεψη για πλήρη προσβασιμότητα.
- Στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Δημητσάνας, υλοποιείται μόνιμη καθολικά προσβάσιμη έκθεση.
- Εγκαινιάστηκε το ανακαινισμένο ελληνιστικό θέατρο του Δίου με πρόσβαση και θέσεις θέασης για άτομα με αναπηρία.
- Στον αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας, υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις προσβασιμότητας όπως καθορισμός πορείας και θέσεων θέασης ατόμων με αναπηρία, καθώς και στάθμευση με πρόβλεψη θέσεων ΑμεΑ.
- Ολοκληρώθηκε η μελέτη βελτίωσης της προσβασιμότητας στο αμφιθέατρο του κάστρου της Καλαμάτας.
- Στο ΠΕΠ Πελοποννήσου 2021–2027 εντάχθηκε η αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Χώρας στον Δήμο Πύλου-Νέστορος, με έμφαση και στην προσβασιμότητα.
- Υπεγράφη σύμβαση για τη δημιουργία δίγλωσσης ψηφιακής εφαρμογής με προδιαγραφές ψηφιακής προσβασιμότητας ατόμων με ακουστικά ή οπτικά προβλήματα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων Ξάνθης.
- Το Εθνικό Θέατρο, έχει καθιερώσει παραστάσεις καθολικής προσβασιμότητας. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας, οι παραστάσεις Τα γενέθλια, Το σχολείο των γυναικών, Ο Νιλς Χόλγκερσον και Η Λιλίκα και τα τέσσερα Πι. Οι παραστάσεις παρέχονταν με διερμηνέα στην ελληνική νοηματική γλώσσα, υπερτιτλισμό με αποτύπωση του ηχητικού καναλιού επικοινωνίας και ακουστική περιγραφή με αποτύπωση του οπτικού περιεχομένου και απτική ξενάγηση για την καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου.
- Το έργο "Καταγραφή συνθηκών προσβασιμότητας χώρων πολιτισμού και ανάπτυξη ψηφιακής πύλης πληροφόρησης για επισκέπτες με μειωμένη κινητικότητα ΕΥΜΑΙΟΣ", με φορέα ευθύνης το Υπουργείο Πολιτισμού και φορέα υλοποίησης την ΕΣΑμεα, περιλαμβάνει καταγραφή των συνθηκών προσβασιμότητας χώρων πολιτισμού της χώρας και δημοσιοποίηση σχετικών πληροφοριών ώστε να εξυπηρετούνται πιο ποιοτικά και αποτελεσματικά τα άτομα με αναπηρία. Στόχος είναι η προσέλκυση επισκεπτών ηλικίας άνω των 65 ετών, καθώς και επισκεπτών με αναπηρία σε πολιτιστικούς χώρους.
- Το μουσικό θέατρο “Ματαρόα στον ορίζοντα” παρουσιάστηκε σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας στην Εθνική Λυρική Σκηνή τον Δεκέμβριο του 2024, με πρόβλεψη θέσεων για κωφούς/βαρήκοους θεατές που χειρίζονται την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, θεατές που χρησιμοποιούν υπέρτιτλους, καθώς και άτομα με προβλήματα όρασης που μπορούν να χρησιμοποιήσουν την υπηρεσία ακουστικής περιγραφής (AD).
- Στον ιστότοπο, του EOT (ανοίγει σε νέα καρτέλα), παρατίθενται πληροφορίες για την προσβασιμότητα κάθε χώρου, που αφορούν στις υποδομές πρόσβασης, εξυπηρέτησης και πληροφόρησης για διάφορες κατηγορίες αναπηρίας.
Δράση 12: Τροποποίηση πλαισίου αδειοδότησης αθλητικών εγκαταστάσεων ούτως ώστε να συμπεριλαμβάνεται ως αναγκαία προϋπόθεση η προσβασιμότητά τους από άτομα με αναπηρία
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Α’ φάση Δεκέμβριος 2024, καθολική εφαρμογή έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Συγκροτήθηκε Επιτροπή Ελέγχου Προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία σε 17 Εθνικά Αθλητικά Κέντρα. Για πρώτη φορά στην Επιτροπή, συμμετέχουν ως αξιολογητές αθλητές με αναπηρία που ορίστηκαν από την Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή. Η δράση ολοκληρώθηκε με την δημοσίευση κοινής υπουργικής απόφασης, στην οποία συμπεριλαμβάνεται ως αναγκαία προϋπόθεση η προσβασιμότητα των αθλητικών εγκαταστάσεων από τομα με αναπηρία.
Στόχος Ι.2: Διασφάλιση προσβασιμότητας μεταφορικών Συστημάτων
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 17. Αναβάθμιση του στόλου των δημόσιων αστικών λεωφορείων και αστικών ΚΤΕΛ σε μεγάλα αστικά κέντρα με δυνατότητα εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία, ανάπτυξη ειδικής υπηρεσίας εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία και αναμόρφωση του πλαισίου υπεραστικών και αστικών οδικών επιβατικών μεταφορών.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την κυκλοφορία νέων λεωφορείων έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Κυκλοφορία 138 νέων λεωφορείων με δυνατότητα εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία.
- Τοποθέτηση συστήματος επιγονάτισης στο σύνολο των οχημάτων του στόλου (1.530 οχήματα). Εξοπλισμός σημαντικού αριθμού οχημάτων (1.183 λεωφορεία και τρόλεϊ) με ράμπες (577 διαθέτουν χειροκίνητη ράμπα και τα 606 ηλεκτροκίνητη).
- Παροχή υπηρεσιών δημόσιας συγκοινωνίας στην ΠΕ Θεσ/νίκης από το ΚΤΕΛ Θεσ/νίκης με εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία (επιγονάτιση, ανακλινόμενη ράμπα). Το έργο θα υλοποιηθεί εκ νέου το 2025.
- Προμήθεια τριών ειδικού τύπου οχημάτων, τα οποία θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη δωρεάν μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία από τον ΟΑΣΘ
- Εκδόθηκε ΚΥΑ σχετικά με τη χορήγηση αποζημίωσης στα ΚΤΕΛ που ανήκουν στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Αυτοκινητιστών Υπεραστικών Συγκοινωνιών και στην Πανελλαδική Ομοσπονδία Αστικών Συγκοινωνιών καθώς και στους Δήμους Κω και Ρόδου για την πλήρη ή μερική απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου σε άτομα με αναπηρία για το έτος 2024.
- Σύμφωνα με τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού πολίτες με αναπηρία έχουν δικαίωμα δωρεάν διέλευσης από τα διόδια, μία παροχή που δεν υπήρχε στην προηγούμενη σύμβαση.
Δράση 18. Βελτίωση της προσβασιμότητας στο σύνολο των επιβατηγών πλοίων και λιμένων της χώρας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την ολοκλήρωση σχεδίου προσβασιμότητας για τους λιμένες της χώρας έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Δημιουργήθηκε νέα ψηφιακή πύλη του Υπουργείο Ναυτίλιας και Νησιωτικής Πολιτικής η οποία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ως ειδική κατηγορία την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα στις λιμενικές εγκαταστάσεις και στα πλοία.
- Σε συνέχεια επιτόπιων ελέγχων σε 75 ακτοπλοϊκά πλοία πραγματοποιήθηκε:
- 1. Καταγραφή όλων των συμμορφούμενων πλοίων
- 2. Αξιολόγηση καταλληλότητας ή μη των διατιθέμενων μέσων
- 3. Αποτίμηση της δυνατότητας μετασκευής των πλοίων που δεν έχουν υποδομές προσβασιμότητας
- 4. Ταξινόμηση των πλοίων που δύναται ή όχι να μετασκευαστούν
- Τον Οκτώβριο 2024 δημοσιεύθηκαν τα τεχνικά χαρακτηριστικά 284 πλοίων της ακτοπλοΐας, ώστε οι ενδιαφερόμενοι επιβάτες να γνωρίζουν εκ των προτέρων το επίπεδο των υποδομών εξυπηρέτησης ΑμεΑ και τα στοιχεία επικοινωνίας κάθε πλοίου. Τα στοιχεία αυτά είναι δημοσιευμένα στην ηλεκτρονική πύλη «Δικαιώματα Επιβατών».

- Δημοσιεύθηκαν οι υποδομές και οι υπηρεσίες εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία σε 60 ελληνικούς λιμένες στην ηλεκτρονική πύλη (ανοίγει σε νέα καρτέλα). Η πλατφόρμα ενημέρωσης είναι δυναμική και ανανεώνεται συνεχώς.

- Τον Δεκέμβριο 2024 υπεβλήθη στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), μετά από διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς, Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) για τις αυξημένες απαιτήσεις ενδιαίτησης και πρόσβασης ατόμων με αναπηρία: (α) των νεότευκτων πλοίων που θα εισέλθουν στην ακτοπλοΐα από 01/01/2025 και (β) των αναγκαίων μετασκευών, εντός τριετίας, των ήδη δρομολογημένων πλοίων, που δεν έχουν τις αναγκαίες υποδομές εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία.
- Συντάχθηκε σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος, σχετικά με το Ηλεκτρονικό Σύστημα Κράτησης και Έκδοσης Εισιτηρίων Επιβατών και Οχημάτων, με προβλέψεις όπως:
- 1. Άμεση προτεραιότητα σε καταστάσεις αναμονής ΑμεΑ, συνοδών και ΙΧ αυτών.
- 2. Προσθήκη ιδιότητας ΑμεΑ ή συνοδού στα κριτήρια επιλογής και κράτησης θέσης.
- 3. Προσθήκη ειδικής κατηγορίας για επιβάτες ΑμεΑ, συνοδούς και ΙΧ αυτών σε κατηγορίες θέσεων που διατηρούνται δεσμευμένες για συγκεκριμένο χρόνο,
- Σχετικά με επιμορφωτικά προγράμματα προσωπικού για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία:
- 1. Στα Κέντρα Επιμόρφωσης Εμπορικού Ναυτικού λειτουργεί ειδικό Τμήμα Εκπαίδευσης Επιβατηγών Πλοίων, διάρκειας 5 ημερών, το οποίο παρακολουθούν υποχρεωτικά όλοι οι ναυτικοί που εργάζονται στα πλοία της ακτοπλοΐας και είναι ορισμένοι ως υπεύθυνοι εξυπηρέτησης επιβατών μειωμένης κινητικότητας.
- 2. Στις Σχολές Πλοιάρχων Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ) παραδίδονται μαθήματα αναφορικά με τις διαδικασίες για την επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών με κινητικές και άλλες δυσκολίες, καθώς και με τη διαχείριση κρίσεων σε περιπτώσεις ναυτικών ατυχημάτων.
- 3. Στον Κανονισμό Σπουδών της Δημόσιας Σχολής Μετεκπαίδευσης Θαλαμηπόλων Εμπορικού Ναυτικού συμπεριλήφθηκε υποχρεωτική εκπαίδευση των θαλαμηπόλων σε θέματα εξυπηρέτησης επιβατών με αναπηρίες.
- Ξεκίνησε ο σχεδιασμός και η οργάνωση προγράμματος διαρκούς επιμόρφωσης, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης (ΙΝΕΠ), όλων των στελεχών του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής (8.000 στελέχη), προκειμένου να αντιμετωπίζονται σύννομα και με επάρκεια τυχόν προβλήματα που προκύπτουν με επιβάτες με αναπηρία, είτε στα πλοία είτε στους λιμένες.
Δράση 19. Διασφάλιση της προσβασιμότητας σε όλους τους σιδηροδρομικούς σταθμούς, τις υποδομές και τους συρμούς, με πλήρη συμμόρφωση με τις τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την ολοκλήρωση σχεδίου προσβασιμότητας για τους σιδηροδρομικούς σταθμούς της χώρας έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εγκαταστάθηκε πιλοτικά το App «Evelity», στο σταθμό μετρό Ακρόπολη, μια εφαρμογή που καθοδηγεί βήμα-βήμα επιβάτες με αναπηρία. Το σύστημα είναι στη διάθεση κάθε επιβάτη που αντιμετωπίζει εμπόδια και έχει ανάγκη περαιτέρω καθοδήγησης σε μεγάλους και σύνθετους κτιριακά χώρους, όπως το Μετρό.
Δράση 21. Εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων και αύξηση των καθορισμένων Σημείων Παροχής Συνδρομής για άτομα με αναπηρία ή/και μειωμένη κινητικότητα στο σύνολο των αερολιμένων της χώρας, καθώς και αναβάθμιση των ιστοσελίδων των αερολιμένων, ώστε να είναι πλήρως προσβάσιμες.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Έλεγχος φορέων Διαχείρισης Αερολιμένων (σταδιακά τουλάχιστον 3 αερολιμένες ανά έτος) περί της προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία. Εντός του 2024: διενεργήθηκαν προγραμματισμένοι έλεγχοι στους αερολιμένες Μυκόνου, Κω και Θεσσαλονίκης (φορέας διαχείρισης αεροδρομίων είναι η Fraport Greece). Το έργο είναι επαναλαμβανόμενο και έχει προγραμματιστεί εντός του 2025 η διενέργεια ελέγχων στους αερολιμένες Κέρκυρας (φορέας διαχείρισης η Fraport Greece), Ιωαννίνων (φορέας διαχείρισης η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας) και στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.
- Βελτιστοποίηση της σήμανσης στα πεζοδρόμια των Αφίξεων και των Αναχωρήσεων καθώς και στον κύριο Αεροσταθμό του Αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος.
- Τοποθέτηση σταθμού επικοινωνίας κωφών και βαρήκοων στο Γραφείο Συντονισμού Παροχής Συνδρομής προς επιβάτες με αναπηρία στο Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος. Πρόκειται για πιλοτική εφαρμογή μιας νέας υπηρεσίας μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας όπου θα εξυπηρετεί ερωτήματα κωφών ή/και βαρήκοων ατόμων μέσω των τηλεφώνων τους ή των υπολογιστών τους.
- Επιμόρφωση προσωπικού φορέων διαχείρισης αερολιμένων και αερομεταφορέων για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Αφορά επιτόπιο και desktop έλεγχο της επιμόρφωσης προσωπικού του φορέα διαχείρισης αερολιμένων καθώς και τυχόν υπεργορλάβων αυτών, προκειμένου να διαπιστωθεί η συμμόρφωση με τις σχετικές διατάξεις του Ευρωπαικού Κανονισμού 1107/2006 και τις Συστάσεις της ECAC.
- Διενέργεια προγραμματισμένων ελέγχων επιμόρφωσης προσωπικού στους αερολιμένες Μυκόνου, Κω και Θεσσαλονίκης, στους οποίους φορέας διαχείρισης αεροδρομίων είναι η Fraport Greece. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενο έργο και έχει προγραμματιστεί εντός του 2025 η διενέργεια ελέγχων επιμόρφωσης του 50% του προσωπικού ΥΠΑ κρατικών αερολιμένων σε θέματα ευαισθητοποίησης, του προσωπικού στους αερολιμένες Κέρκυρας (φορέας διαχείρισης η Fraport Greece), Ιωαννίνων (φορέας διαχείρισης η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας) και στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.
- Εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων και αύξηση των καθορισμένων σημείων Παροχής Συνδρομής για άτομα με αναπηρία. Το έργο περιλαμβάνει την προμήθεια, εγκατάσταση και συντήρηση συσκευών επικοινωνίας σε 10 σημεία στο Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος που υποστηρίζουν τις παρακάτω λειτουργικότητες επικοινωνίας μεταξύ επιβατών και της υπηρεσίας Εξυπηρέτησης Επιβατών και Ατόμων με Αναπηρία:
- Φωνητική κλήση με πάτημα ενός πλήκτρου (με ένδειξη αφής)
- Δυνατότητα χρήσης ασυρμάτων ακουστικών βοηθημάτων του επιβάτη με τεχνολογία Hearing Loop.
- Αμφίδρομη επικοινωνία εικόνας σε οθόνη υψηλής φωτεινότητας
- Αμφίδρομη επικοινωνία κειμένου, μέσω πληκτρολογίου οθόνης
- Ανάγνωση στους επιβάτες με μειωμένη όραση, του εμφανιζόμενου στην οθόνη κειμένου, με τη χρήση εξειδικευμένου πληκτρολογίου (Storm ATP).
- Σύμφωνα με τον ΕΚ 2006/1107, οι εργαζόμενοι που παρέχουν υπηρεσίες σε άτομα με αναπηρία, οφείλουν να γνωρίζουν το νομοθετικό πλαίσιο, τους τρόπους εξυπηρέτησής τους σύμφωνα με τις ανάγκες τους και να προσφέρουν την αρμόζουσα συνδρομή τους. Εντός του 2024 εκδόθηκε εγχειρίδιο που κατατέθηκε στη Σχολή Πολιτικής Αεροπορίας (ΣΠΟΑ) για τον προγραμματισμό των εκπαιδεύσεων.
- Αναβάθμιση της ιστοσελίδας του Αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος ώστε να δινεται η δυνατότητα στα άτομα με αναπηρία να πλοηγούνται όπως και οι υπόλοιποι χρήστες. Εντός του 2024, έγινε η ολοκλήρωση ανάλυσης 1ης φάσης (e-parking) και 2ης φάσης (Corporate Site), υλοποίηση 2ης φάσης (Corporate site) και παράδοση και έλεγχος 1ης φάσης (e-parking).
Στόχος Ι.3: Επέκταση Ψηφιακής Προσβασιμότητας
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 23. Εμβληματική δράση: Εξασφάλιση της ψηφιακής προσβασιμότητας ιστοτόπων, διαδικτυακών υπηρεσιών και εφαρμογών της Δημόσιας Διοίκησης και σύνταξη Οδηγού Προσβασιμότητας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών ψηφιακής προσβασιμότητας και τον καθορισμό μεθοδολογίας αξιολόγησης έως Ιούνιο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Πραγματοποιήθηκε έλεγχος συμμόρφωσης σε περίπου 400 δημόσιους ιστοτόπους (πάνω από 1.200 ιστοσελίδες), καθώς και διεξοδικός έλεγχος σε περίπου 30 ιστοτόπους και εφαρμογές, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Ο Οδηγός Προσβασιμότητας που εκδόθηκε το 2023, είναι ένα πλήρες εγχειρίδιο για την ψηφιακή προσβασιμότητα, την αποσαφήνιση όλων των εννοιών και την παροχή πρακτικών συμβουλών για την επίτευξη της ψηφιακής προσβασιμότητας των ιστοτόπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των φορέων της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης. Απευθύνεται σε στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης που εμπλέκονται στην ανάπτυξη, συντήρηση των ιστοτόπων και εφαρμογών για φορητές συσκευές, στους υπεύθυνους ανάπτυξης περιεχομένου και σε όλα τα στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης που ενδιαφέρονται για θέματα ψηφιακής προσβασιμότητας του φορέα τους. Ο Οδηγός επικαιροποιείται διαρκώς. Στην παρούσα φάση, αναμένεται η υιοθέτηση του πρότυπου WCAG 2.2. από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να επικαιροποιηθεί ο Οδηγός.
- Ο ΕΟΤ προέβη στην υλοποίηση νέας εφαρμογής στη σελίδα visitgreece.gr (ανοίγει σε νέα καρτέλα) με εικονίδια που αφορούν στις παρακάτω παροχές:
- 1. ακουστικοί οδηγοί,
- 2. σύστημα braille,
- 3. προσβάσιμο αναψυκτήριο,
- 4. προσβάσιμος ανελκυστήρας,
- 5. απινιδωτής,
- 6. μη βλέποντες επισκέπτες,
- 7. προσβάσιμο parking,
- 8. νοηματική,
- 9. προσβάσιμοι χώροι υγιεινής,
- 10. χώρος προσβάσιμος σε ΑμεΑ/ράμπα.
- 180 στελέχη δημόσιων οργανισμών παρακολούθησαν το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Προσβασιμότητα ιστοτόπων και διαδικτυακών εφαρμογών» που εκπονήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), διάρκειας 21 ωρών.
- Στον ιστότοπο του Υπουργείου Εξωτερικών έχει ενσωματωθεί η μικροεφαρμογή (widget) UserWay, μέσω της οποίας ενεργοποιείται μενού προσβασιμότητας. Επίσης, έχει αναρτηθεί στον εν λόγω ιστότοπο δήλωση προσβασιμότητας. Η αξιολόγηση της συμμόρφωσης του ιστότοπου έγινε με βάση την Οδηγία (ΕΕ) 2016/2102 και των οδηγιών WCAG 2.1.
- Στο Υπουργείο Οικονομικών, η ανάπτυξη νέας ιστοσελίδας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΓΓΧΤΔΙΧ) θα ενσωματώνει όλα τα απαραίτητα βοηθήματα για την διευκόλυνση των ατόμων με αναπηρία.
- Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, και στην επίσημη ιστοσελίδα του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), προστέθηκε ειδικό εργαλείο για πλοήγηση μέσω προσωποποιημένης εμπειρίας ειδικά για άτομα με αναπηρία. Ο επίσημος ιστότοπος του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας συμμορφώνεται με το πρότυπο προσβασιμότητας EN 301 549 V.2.1.2. (2018-08).
- Η καινοτόμα mobile πλατφόρμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης «i-AGRIC”, αναβαθμίστηκε με προσθήκη λειτουργίας ανάγνωσης οθόνης, για να καταστεί προσβάσιμη σε άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής.
- Υπεγράφη σύμβαση με ανάδοχο για την υλοποίηση έργου με σκοπό την παραγωγή προσβάσιμων ψηφιακών εγγράφων Γνωστοποίησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΓΑΠΑ) από τον e-ΕΦΚΑ.
- Οι ιστοσελίδες της Ελληνικής Αστυνομίας και του Περιοδικού «ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ» έχουν ενσωματώσει το πρόσθετο της UserWay, διευκολύνοντας την πλοήγηση από άτομα με προβλήματα όρασης.
- Ξεκίνησε η λειτουργία της πλατφόρμας e-Κouros, του πρώτου ηλεκτρονικού Μητρώου Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση. Μέσα από το e-Kouros, ο πολίτης έχει πρόσβαση στο σύνολο των στοιχείων του αθλητισμού (ομοσπονδίες, σωματεία, αθλητές, προπονητές).
- Η Περιφέρεια Θεσσαλίας δημιούργησε τον ιστότοπο Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης Περιφέρειας Θεσσαλίας (ανοίγει νέα καρτέλα), που συγκεντρώνει πληροφορίες και δράσεις για την κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία. Οι πληροφορίες επικαιροποιούνται σε μόνιμη βάση και αποτυπώνονται σε σύστημα GIS.
- Ο ιστότοπος pste.gov.gr της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας συμμορφώνεται πλήρως προς τις απαιτήσεις προσβασιμότητας του νόμου ν. 4727/2020 και μερικώς με το πρότυπο WCAG 2.1 (Level AA).
- Η Περιφέρεια Αττικής έχει θέσει σε λειτουργία την ιστοσελίδα του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης στη διεύθυνση. Η ιστοσελίδα:
- 1. αποτελεί το βασικό εργαλείο πληροφόρησης για τα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα της Περιφέρειας Αττικής και φιλοξενεί στατιστικούς δείκτες, ενημερωτικά δελτία, θεματικές αναλύσεις, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων που σχετίζονται με τα άτομα με αναπηρία
- 2. υποστηρίζει εργαλεία ψηφιακής προσβασιμότητας (π.χ. αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς, αντίθεση χρωμάτων, πλοήγηση με πληκτρολόγιο), ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές WCAG 2.1.
- Το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης Περιφέρειας Αττικής -Social Network, ανέπτυξε το Σύστημα Γεωχωρικής Απεικόνισης, που αποσκοπεί στη συγκέντρωση και αποτύπωση γεωγραφικά κατανεμημένων δεδομένων των κοινωνικών δομών και των παρεχόμενων υπηρεσιών τους. Το σύστημα είναι δυναμικό, καθώς γίνεται συνεχής ανατροφοδότηση με καινούργια στοιχεία, ώστε οι πληροφορίες να είναι όσο το δυνατόν ενημερωμένες.
Δράση 24. Επέκταση και διασφάλιση της προσβασιμότητας του ψηφιακού συστήματος προξενικών υπηρεσιών για την εξ αποστάσεως πρόσβαση ατόμων με αναπηρία σε αυτές.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την ολοκλήρωση μελέτης προσβασιμότητας για τις προξενικές αρχές της χώρας έως Δεκέμβριο 2025.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ξεκίνησε, η λειτουργία και εφαρμογή σε Προξενεία της νέας προσβάσιμης Ψηφιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Αιτημάτων και αναμένεται σταδιακά να καλύψει το σύνολο των Προξενικών Αρχών. Για την Υπηρεσία αυτή, module της οποίας είναι ο Εικονικός Βοηθός της Προξενικής Αρχής (Chatbot), έχει τηρηθεί το πρωτόκολλο προσβασιμότητας WCAG, έκδοση 2.0. Έχει, επίσης διενεργηθεί έλεγχος ορθής λειτουργίας από το εργαλείο αξιολόγησης προσβασιμότητας WAVE. Ομοίως στην ειδική ενότητα του gov.gr για τους Έλληνες του Εξωτερικού, όπου υπάρχει η δυνατότητα διάδρασης με τον «ψηφιακό βοηθό» (mAIgov) σε 25 γλώσσες, περιέχεται (σε 60 γλώσσες)μικροεφαρμογή (widget) μέσω της οποίας ενεργοποιείται μενού προσβασιμότητας.
Πυλώνας ΙI: Ανεξάρτητη Διαβίωση στην Κοινότητα
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος ΙΙ.1: Ανάπτυξη της ανεξάρτητης διαβίωσης, Αποϊδρυματοποίηση και ενίσχυση των υπηρεσιών σε Επίπεδο τοπικής κοινότητας
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 29. Εμβληματική δράση: Επέκταση εφαρμογής της Κάρτας Αναπηρίας, διασύνδεσή της με τις πάσης φύσεως παροχές που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία, ενσωμάτωση σε αυτήν όλων των σχετικών καρτών (διοδίων, φιλάθλου, στάθμευσης), αναβάθμιση των χαρακτηριστικών της και ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Υλοποιήθηκε η Διακήρυξη Ανοικτού Ηλεκτρονικού Διαγωνισμού «Εθνική Πύλη παροχών αναπηρίας και καθιέρωση της Κάρτας Αναπηρίας». Προβλέπεται, ότι θα εκτυπωθούν και θα παραδοθούν 80.000 κάρτες αναπηρίας σε μορφή έξυπνης κάρτας. Η διαδικασία δεν ολοκληρώθηκε εντός του 2024 όπως αναμενόταν διότι υποβλήθηκε ένσταση. Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2025. Η ψηφιακή κάρτα αναπηρίας γίνεται πλέον αποδεκτή ως δικαιολογητικό για την έκδοση δελτίου μετακίνησης ΑμεΑ, σύμφωνα με νέα κοινή υπουργική απόφαση και σχετική εγκύκλιο. Οι κάτοχοι ψηφιακής κάρτας με σήμανση «ΙΙ» δεν χρειάζεται να υποβάλουν επιπλέον γνωμάτευση αναπηρίας από υγειονομικές επιτροπές.
Δράση 30. Αξιολόγηση πιλοτικού Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού και αναμόρφωση του προγράμματος.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ολοκληρώθηκε το 2024 η διαδικασία αξιολόγησης των ωφελούμενων της Β φάσης του πιλοτικού προγράμματος και συνεχίστηκε το πιλοτικό πρόγραμμα της Α φάσης στην Περιφέρεια Αττικής. Συνολικός αριθμός ωφελούμενων του προγράμματος Προσωπικού Βοηθού σε μηνιαία βάση και δωδεκάμηνη αναγωγή για το 2024:
Α/Α Μήνας Έτος Ωφελούμενοι 1 Γενάρης 2024 454 2 Φεβρουάριος 2024 479 3 Μάρτιος 2024 551 4 Απρίλιος 2024 665 5 Μάϊος 2024 778 6 Ιούνιος 2024 851 7 Ιούλιος 2024 913 8 Αύγουστος 2024 929 9 Σεπτέμβριος 2024 995 10 Οκτώβριος 2024 1069 11 Νοέμβριος 2024 1136 12 Δεκέμβριος 2024 1176
Δράση 32. Εκμάθηση βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων σε άτομα με αναπηρία που διαβιούν σε Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης και σε κέντρα ημέρας. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν ενότητες που θα ενισχύουν την αυτονομία τους, όπως χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης και αναζήτηση στο διαδίκτυο, και την κοινωνική τους ένταξη, όπως χρήση νέων τεχνολογιών με σκοπό την αυτοεξυπηρέτησή τους.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό του προγράμματος έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Θεσπίστηκε πιλοτικό πρόγραμμα με τίτλο «Ψηφιακή εκπαίδευση και ενδυνάμωση ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία». Ωφελούμενοι του προγράμματος είναι μεταξύ άλλων 2.800 άτομα με αναπηρία. Αντικείμενο είναι η εξοικείωση και η εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία στη χρήση νέων τεχνολογιών και διαδικτύου. Οι δαπάνες για τη χρηματοδότηση του πιλοτικού προγράμματος ύψους 6.804.866,50 ευρώ, προέρχονται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Φορείς υλοποίησης του προγράμματος, ορίζονται: α) το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ) Α.Ε. και β) το Ινστιτούτο Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία και Χρόνιες Παθήσεις Α.Μ.Κ.Ε. (ΙΝ-ΕΣΑμεΑ).
- Ανοιχτή διαδικτυακή εκδήλωση (webinar) με τίτλο «Καλές Πρακτικές Ψηφιακών Δεξιοτήτων για Ευάλωτες και Ειδικές Ομάδες Πληθυσμού» πραγματοποιήθηκε από την Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες και την Απασχόληση. Σκοπός της εκδήλωσης ήταν η παρουσίαση βέλτιστων πρακτικών από δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και την Ευρώπη, με στόχο να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει τους ενδιαφερόμενους φορείς προς την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων ευάλωτων κοινωνικών ομάδων όπως άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι κ.ά.
Πίνακας - Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης του Προγράμματος Αττική 2021-2027
Περιφερειακή Ενότητα Αριθμός ΣΥΔ Αριθμός Ωφελουμένων Κεντρικός Τομέας 8 42 Νότιος Τομέας 5 39 Βόρειος Τομέας 23 126 Δυτικός Τομέας 3 24 Πειραιώς - Νήσων 1 3 Δυτικής Αττικής 7 54 Ανατολικής Αττικής 20 151 Σύνολο Περιφέρειας 67 439 Το ακόλουθο διάγραμμα παρουσιάζει τη σταδιακή αύξηση των ΣΥΔ στην Περιφέρεια Αττικής κατά την περίοδο 2019–2024, ως ένδειξη της συστηματικής ενίσχυσης του πλαισίου αποϊδρυματοποίησης και υποστηριζόμενης διαβίωσης.

Στην Περιφέρεια Αττικής, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Αττική» 2021–2027, χρηματοδοτούνται 22 δομές ΚΔΗΦ, που παρέχουν υπηρεσίες σε 520 άτομα με αναπηρία.
Τύπος Δομής Αριθμός Δομών Φορείς Υλοποίησης Συνολικός Προϋπολογισμός Μέσο Ετήσιο Κόστος/Δομή Αριθμός Ωφελούμενων Κέντρα Διημέρευσης - Ημερήσιας Φροντίδας 22 Σύλλογοι και ΝΠΙΔ 22.500.000€ 340.000€ 520 άτομα με αναπηρία - Ξεκίνησε το Πρόγραμμα «Ημιαυτόνομης διαβίωσης σε διαμερίσματα ατόμων 15 ετών και άνω που διαβιούν σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας». Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 12,6 εκατ.€, αφορά στη χρηματοδότηση δικαιούχων φορέων για τη λειτουργία διαμερισμάτων ημιαυτόνομης διαβίωσης για παιδιά και νέους ηλικίας 15 έως 26 ετών, που ζουν σε ιδρύματα, είτε φιλοξενούνται προσωρινά για λόγους προστασίας, σε κάποιο νοσοκομείο. Διαμερίσματα ημιαυτόνομης διαβίωσης μπορούν να λειτουργήσουν δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς που δραστηριοποιούνται στην παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας σε ανηλίκους ή και σε άτομα με αναπηρία. Το πρόγραμμα καλύπτει:
- 1. Στέγαση μέσω επιδότησης ενοικίου, καθώς και κάλυψη όλων των λειτουργικών και πάγιων δαπανών, συμπεριλαμβανομένου του υλικοτεχνικού εξοπλισμού που απαιτείται και της συντήρησης αυτού.
- 2. Παροχή υπηρεσιών καθημερινής φροντίδας και ψυχοκοινωνικής στήριξης
- 3. Την πλήρη σχολική και ακαδημαϊκή ένταξη των ωφελούμενων, υπηρεσίες εκπαίδευσης, ενίσχυσης δεξιοτήτων, εργασιακή συμβουλευτική και διασύνδεση με την αγορά εργασίας για τα ενήλικα άτομα.
Δράση 36. Υποστήριξη των περιφερειακών και τοπικών αρχών στις πολιτικές αποϊδρυματοποίησης και ανεξάρτητης διαβίωσης, ιδίως σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Συνεχής δράση
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εγκαίνια νέων εγκαταστάσεων ΚΔΗΦ [Κέντρο Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας] και ΣΥΔ [Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης] δυναμικότητας έως 50 ατόμων στην Πτολεμαΐδα. Οι δύο δομές διαθέτουν σύγχρονο εξοπλισμό για την διαβίωση και την εκπαίδευση των ωφελούμενων και στελεχώνονται από ειδικούς επιστήμονες και εκπαιδευτές.
- Η Περιφέρεια Θεσσαλίας μέσω του Προγράμματος «Θεσσαλία 2021-2027» χρηματοδότησε τα εξής έργα:
- 1. Επιχορήγηση Δήμου Βόλου για τη συνέχιση λειτουργίας ΚΔΗΦ προϋπολογισμού 312.000€.
- 2. Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης Δήμου Βόλου προϋπολογισμού 728.640€.
- 3. Επιχορήγηση Π.Ο.Φ.Ε.Κ.Ο για τη συνέχιση της πράξης «ΓΕΦΥΡΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» προϋπολογισμού 457.600€.
- Χορηγήθηκε άδεια λειτουργίας Οικοτροφείου για άτομα με αυτισμό στη Μεσσηνία, προβλέποντας συγχρηματοδότηση των δαπανών εγκατάστασης και λειτουργίας για τους πρώτους 18 μήνες από πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων – Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το Οικοτροφείο έχει στόχο τη διαβίωση, θεραπεία και υποστήριξη των ωφελούμενων ώστε να διασφαλισθεί, η παραμονή τους στην κοινότητα και η συνέχιση των σχέσεων των ατόμων αυτών με τις οικογένειές τους. Η φιλοξενία είναι δωρεάν και περιλαμβάνει, υπηρεσίες ανάπτυξης δεξιοτήτων, συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις και δημιουργικής απασχόλησης αλλά και ψυχολογική στήριξη στους ωφελούμενους και τις οικογένειές του, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα στο προσωπικό.
- Στην Περιφερειακή ενότητα Τρικάλων υλοποιείται το έργο «Μικτό Κέντρο Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες», με πρόβλεψη διανυκτέρευσης και προϋπολογισμό 3.000.000. Αντικείμενο της εργολαβίας είναι παρεμβάσεις σε υπάρχοντα κτήρια, αλλά και κατασκευή νέου κτηρίου με στόχο την εξυπηρέτηση και απασχόληση των ατόμων με αναπηρία.
- Η Περιφέρεια Πελοποννήσου, προωθεί παρεμβάσεις για τη δημιουργία Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) για άτομα με αναπηρία. Τα έργα που υλοποιήθηκαν το 2024 είναι:
- 1. ΣΥΔ Καλαμάτας, Δικαιούχος: Σύλλογος Γονέων, Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Μεσσηνίας, Προϋπολογισμός: 541.094,54€ Δομή: Δύο ΣΥΔ (μία τετραθέσια, μία εννιαθέσια), Τοποθεσία: Εντός του αστικού ιστού της Καλαμάτας
- 2. ΣΥΔ Τρίπολης, Δικαιούχος: ΠΟΜΑμεΑ Πελοποννήσου σε συνεργασία με τη Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης «ΘΕΤΙΣ», Προϋπολογισμός: 538.258,80€, Δομή: Επέκταση και ενίσχυση λειτουργίας ΣΥΔ στη Στέγη «ΘΕΤΙΣ», Στόχος: Ενίσχυση του υφιστάμενου πλαισίου με ένταξη περισσότερων ωφελούμενων και επέκταση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
- Στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας εξασφαλίστηκαν οι χρηματοδοτικοί πόροι για την ομαλή λειτουργία των ΣΥΔ:
- 1. ΣΥΔ ατόμων με νοητική υστέρηση: κτίριο "ΖΩΗ", κτίριο "ΕΙΡΗΝΗ" και κτίριο "ΑΜΝΥ", με δημόσια δαπάνη 604.800€, και δικαιούχο την «ΕΣΤΙΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ"» της Π.Ε.Φωκίδας.
- 2. «ΣΥΔ Σύλλογος ΑμεΑ Φθιώτιδας - Συνέχιση λειτουργίας Δομής και Ίδρυση νέας Δομής», συνολική δαπάνη 420,000€, με Δικαιούχο τον «ΣΥΛΛΟΓΟ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Ν. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ»
- Έκδοση πρόκλησης με τίτλο «Λειτουργία Κέντρων Διημέρευσης - Ημερήσιας Φροντίδας Ατόμων με Αναπηρία στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου» για την υποβολή προτάσεων έργων που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος «Νότιο Αιγαίο», ΕΣΠΑ 2021-2027 (π/ϋ 1.000.000 €).
- Έκδοση πρόσκλησης με τίτλο «Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (νέες δομές)» για τη υποβολή προτάσεων έργων που θα ενταχθούν και θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος «Κρήτη», ΕΣΠΑ 2021-2027 (π/ϋ 3.700.000 €).
Στόχος ΙΙ.2: Ενίσχυση Συστημάτων Κοινωνικής Προστασίας
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 40. Εμβληματική δράση: Αναθεώρηση Πλαισίου Πιστοποίησης Αναπηρίας από έναν Φορέα και καθολική ανάληψη της αξιολόγησης και πιστοποίησης της αναπηρίας, με ηλεκτρονικοποιημένες διαδικασίες αίτησης και αναγνώρισης και τηλεπιστοποιήσεις, καθώς και διεύρυνση του πίνακα παθήσεων εφ’ όρου ζωής, με αξιοποίηση καλών πρακτικών από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Αναθεώρηση του συστήματος πιστοποίησης της αναπηρίας έως Δεκέμβριο 2025, πλήρης εφαρμογή έως Δεκέμβριο 2028.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στο πλαίσιο απλοποίησης της διαδικασίας πιστοποίησης αναπηρίας, οι Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές των Ενόπλων Δυνάμεων (στα πρότυπα της ψηφιοποίησης που πραγματοποιήθηκε στα ΚΕΠΑ από τον ΕΦΚΑ), ανέλαβαν τις παρακάτω ενέργειες:
- (α) Την ψηφιοποίηση των αποφάσεων χρονολογικά, ξεκινώντας από τις πιο πρόσφατες προς τις πιο παλαιές.
- (β) Την προσκόμιση του φακέλου της απόφασης στην εκάστοτε επιτροπή από τους δικαιούχους,
- (γ) Τη διαχείριση των φακέλων των αποφάσεων με σκοπό τη διαλειτουργικότητα και πρόσβαση στην «Εθνική Πύλη Αναπηρίας», στην οποία υπάγονται και διαλειτουργούν τα υποσυστήματα «Ψηφιακό Μητρώο Αναπηρίας» και «Υποσύστημα Κάρτας Αναπηρίας», μέσω της ενιαίας πύλης «gov.gr».
- Υπογραφή σύμβασης για τη διαμόρφωση μισθωμένου χώρου του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας σε Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) Αττικής.
Δράση 42: Συγκρότηση Ειδικού Σώματος Ιατρών Πιστοποίησης Αναπηρίας, με υπερδιπλασιασμό των διαθέσιμων ιατρών και προσθήκη νέων ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων με παράλληλη αύξηση αμοιβών
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Συστήθηκε Ειδικό Σώμα Ιατρών (ΕΣΙ) με σκοπό τη στελέχωση των Υγειονομικών Επιτροπών (ΥΕ) και της Επιτροπής Δειγματοληπτικού Ελέγχου (ΕΔΕ) του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) με τους κατάλληλους ιατρούς για την επίτευξη των σκοπών και του έργου του ΚΕΠΑ.
- Το ΚΕΠΑ ενισχύθηκε με 740 νέους ιατρούς που ολοκλήρωσαν επιτυχώς την εκπαίδευσή τους.
- Αυξήθηκαν κατά 50% οι αμοιβές των ιατρών και γραμματέων του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).

Δράση 43: Επαναξιολόγηση επιδοματικών, συνταξιοδοτικών και φορολογικών πολιτικών για τα άτομα με αναπηρία, με στόχο τον εξορθολογισμό και την περαιτέρω ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Διεύρυνση κριτηρίων ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό για άτομα με αναπηρία άνω του 67% με αυξημένα εισοδηματικά κριτήρια, για την ένταξή τους πιο συγκεκριμένα στον ν. 4738/2020 για τους ευάλωτους οφειλέτες. Ορίζει την αυτόματη και υποχρεωτική αποδοχή από τράπεζες και το Δημόσιο της πρότασης αναδιάρθρωσης του χρέους τους στο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Έτσι τα άτομα με αναπηρία θα μπορούν να επωφεληθούν ευνοϊκότερων όρων διακανονισμού με τους χρηματοπιστωτικούς φορείς.
- Αναθεώρηση του πίνακα μη αναστρέψιμων παθήσεων, που εξαλείφει την ανάγκη επαναλαμβανόμενης πιστοποίησης για συγκεκριμένες παθήσεις χειρουργικές, των ενδοκρινών αδένων, του αναπνευστικού και του κυκλοφορικού συστήματος. Η μείωση των περιστατικών που έρχονται για αξιολόγηση στο Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) συνεπάγεται και τη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την εξέταση των υπολοίπων αιτήσεων.
- Έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 200 ευρώ σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες όπως: στους δικαιούχους επιδομάτων αναπηρίας του e-ΕΦΚΑ, στους δικαιούχους του επιδόματος απολύτου αναπηρίας για συνταξιούχους του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) που λαμβάνουν μόνον τη βασική σύνταξη αν έχουν εφ’ όρου ζωής ποσοστό αναπηρίας 100%, στους δικαιούχους του επιδόματος νόσου και ανικανότητας των συνταξιούχων του Δημοσίου, στους δικαιούχους του εξωιδρυματικού επιδόματος τα οποία χορηγούνται από τον e-ΕΦΚΑ, στους δικαιούχους επιδόματος ΑΜΕΑ του ΟΠΕΚΑ, στους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Στόχος ΙΙ.3: Διασφάλιση προστασίας σε καταστάσεις Κινδύνου και εκτάκτων ανθρωπιστικών αναγκών
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 46. Ανάπτυξη δράσεων για την εγγύηση της ασφάλειας και της προστασίας των ατόμων με αναπηρία, ιδίως, δε, των ανηλίκων, σε κέντρα υποδοχής και δομές φιλοξενίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την ανάπτυξη προδιαγραφών ασφαλείας και προστασίας ατόμων με αναπηρία στα κέντρα υποδοχής έως Δεκέμβριο 2025.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ολοκλήρωση του σχεδιασμού πρωτοκόλλων διαχείρισης κρίσεων στους ξενώνες ασυνόδευτων ανηλίκων από τη Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής. Η δράση είναι προσανατολισμένη στην ειδική διαχείριση ευάλωτων προσώπων συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία.
- Ξεκίνησε η λειτουργία 2 Αυτοτελών Κλιμακίων Ασύλου Ευάλωτων Ομάδων σε Αττική και Θεσσαλονίκη. Τα εν λόγω Κλιμάκια παραλαμβάνουν και διαχειρίζονται αιτήσεις διεθνούς προστασίας που υποβάλλουν πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς, που έχουν χαρακτηριστεί ως «ευάλωτα πρόσωπα» αποκλειστικά κατόπιν σχετικής παραπομπής από τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.) και μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών υποδοχής, ταυτοποίησης και του απαιτούμενου ιατρικού ελέγχου.
- Στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος “ΑΙΓΙΣ” έχει προβλεφθεί η προμήθεια 20 Λεωφορείων 22 θέσεων, τα οποία φέρουν ηλεκτροϋδραυλική ράμπα, για τη μεταφορά ατόμων με χρήση αμαξιδίου καθώς και ασφαλής πρόσδεση αυτών εντός του οχήματος. Τα οχήματα θα επιχειρούν για την διασφάλιση προστασίας σε καταστάσεις κινδύνου από φυσικές καταστροφές όπως πυρκαγιές, πλημμύρες κ.ά.
- Στην Υπηρεσία Ασύλου, υλοποιήθηκαν 7 εκπαιδεύσεις («Introduction to vulnerability» και «Interviewing vulnerable persons») σε 72 υπαλλήλους για θέματα σχετικά με την κατανόηση του νομικού πλαισίου, την αναγνώριση και αξιολόγηση δεικτών ευαλωτότητας, τη διαχείριση της αναπηρίας μέσω προσαρμοσμένων διαδικασιών και την ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας με σεβασμό στα δικαιώματα των αιτούντων.
- Ξεκίνησε η υλοποίηση του προγράμματος «Helios Junior» για την κοινωνική ένταξη νεαρών πολιτών τρίτων χωρών, πρώην ασυνόδευτων ανηλίκων, στην Ελλάδα. Στόχος της δράσης είναι η διευκόλυνση της ένταξης στην ελληνική κοινωνία και στην αγορά εργασίας 2.000 πολιτών τρίτων χωρών, ηλικίας 18-21 ετών, που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα και ήταν -προ της ενηλικίωσής τους-, ασυνόδευτοι ανήλικοι/ες. Στους ωφελούμενους παρέχεται εξασφάλιση διαμονής σε μισθωμένα και πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα, για διάστημα έως 18 μήνες, με παράλληλες υπηρεσίες υποστήριξης και συμβουλευτικής ως προς την αυτόνομη διαβίωση. Το 2% εκ του συνόλου των διαμερισμάτων που θα μισθωθούν για την εξυπηρέτηση των ωφελούμενων της δράσης, θα πρέπει να είναι προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία. Στους ωφελούμενους, παρέχονται επιπλέον:
- (α) υπηρεσία ανάπτυξης ατομικού πλάνου ένταξης με βάση το προφίλ, τις ανάγκες και τους στόχους κάθε ωφελούμενου/ης και συνεχής παρακολούθηση και υποστήριξη της ενταξιακής πορείας και
- (β) παροχή μηνιαίου χρηματικού βοηθήματος 150 ευρώ, μέσω προπληρωμένης κάρτας για 16 μήνες, για την κάλυψη βασικών αναγκών σε διατροφή, ένδυση, υπόδυση, προσωπική υγιεινή, ηλεπικοινωνίες, μετακινήσεις εντός του τόπου διαμονής και σχολικές και φαρμακευτικές δαπάνες.
Στόχος ΙΙ.4: Αυξημένη προστασία από τη βία, την Εκμετάλλευση και την κακομεταχείριση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 50. Υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης και εκπαίδευσης για τον σεισμικό κίνδυνο και την κατάρτιση σχεδίων έκτακτης ανάγκης, ειδικά σε σχολικές μονάδες, με ενσωματωμένη τη διάσταση της αναπηρίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2027, με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση τουλάχιστον μίας (1) εκστρατείας ενημέρωσης έως Δεκέμβριο 2025.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στο πλαίσιο της ενημέρωσης και επιμόρφωσης του πληθυσμού σε θέματα αντισεισμικής προστασίας, ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (Ο.Α.Σ.Π.) υλοποίησε περισσότερα από 110 σεμινάρια εκ των οποίων ορισμένα αποκλειστικά για το προσωπικό ειδικών σχολείων, κοινωνικών φορέων, κέντρων και ιδρυμάτων, τους εκπαιδευτές, τους γονείς και κηδεμόνες παιδιών με αναπηρία, καθώς και για τα ίδια τα άτομα με αναπηρία
- 1. Ιανουάριος 2024, Θεσσαλονίκη, Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Τυφλών (για το προσωπικό)
- 2. Μάρτιος 2024, Ηράκλειο, Περιφέρεια Κρήτης (για το προσωπικό όλων των Ανοιχτών και Κλειστών Δομών και Ιδρυμάτων της Κρήτης)
- 3. Οκτώβριος 2024, Γαλάτσι Σχολή Επαγγελματικής Κατάρτισης ΑμεΑ της ΔΥΠΑ (2 ομιλίες για τους καταρτιζόμενους)
- 4. Οκτώβριος 2024, Γαλάτσι, Σχολή Επαγγελματικής Κατάρτισης ΑμεΑ της ΔΥΠΑ (συνάντηση εργασίας με το προσωπικό)
- Ο ΟΑΣΠ και το ΕΚΠΠΣ έχουν ήδη δημιουργήσει μήνυμα με οδηγίες προστασίας σε περίπτωση σεισμού για άτομα με οπτική αναπηρία με τίτλο: «Σχέδιο έκτακτης Ανάγκης για σεισμό στον χώρο Εργασίας» (YouTube video - ανοίγει σε νέα καρτέλα) και στην αγγλική γλώσσα με τίτλο: «Developing an Earthquake Plan for Workplace» (YouTube video - ανοίγει σε νέα καρτέλα) Το υλικό έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο και στο κανάλι YouTube video του ΟΑΣΠ.
- Ο ΟΑΣΠ έχει αναρτήσει στο κανάλι του στο YouTube video οδηγίες προστασίας σε περίπτωση σεισμού για:
- 1. Άτομα με Νοητική Αναπηρία (12 videos σε “easy-to-read”)
- 2. Άτομα με Κώφωση/Βαρηκοΐα στην αγγλική γλώσσα με τίτλο: «Stay Calm, Be Prepared, Be Informed»
- Ο ΟΑΣΠ υλοποίησε ενημερωτικές εκστρατείες μέσω αφισών, φυλλαδίων και κοινωνικών μηνυμάτων σε συνεργασία με Περιφέρειες, Δήμους, Διευθύνσεις Εκπαίδευσης κ.ά. με ενσωματωμένη τη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία. Πιο συγκεκριμένα, ο ΟΑΣΠ διέθεσε το 2024 τις ακόλουθες αφίσες και τεύχη σε ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, Ειδικά Σχολεία, Κέντρα Κατάρτισης κ.λπ:
- 1. Άτομα με Κινητική Αναπηρία: Έντυπο «Σεισμός - Οδηγίες για Άτομα με Κινητική Αναπηρία», Αφίσα: «Προετοιμάζομαι για τον Σεισμό - Οδηγίες για Άτομα με Κινητική Αναπηρία»
- 2. Άτομα με Νοητική Αναπηρία: Έντυπο: «Στην Ελλάδα γίνονται συχνά σεισμοί για αυτό όλοι μας πρέπει να ξέρουμε τι κάνουμε όταν γίνεται σεισμός», Αφίσα: «Προετοιμάζομαι για τον Σεισμό»
Το έντυπο και η αφίσα δημιουργήθηκαν με τη μέθοδο “easy-to-read” για άτομα που έχουν δυσκολία να διαβάσουν και να κατανοήσουν γραπτά κείμενα, ενώ έχουν μεταφραστεί στη γαλλική, βουλγαρική και ρωσική γλώσσα. Όλο το ενημερωτικό υλικό έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του οργανισμού.
Δράση 51. Ενίσχυση και εφαρμογή μέτρων ασφαλείας και μηχανισμών παρακολούθησης ενάντια στην κακομεταχείριση στα ιδρύματα και κάθε είδους εγκαταστάσεις όπου βρίσκονται άτομα με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την ανάπτυξη μεθοδολογίας και συστήματος καταγραφής περιπτώσεων κακομεταχείρισης έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Μελέτη και νομοτεχνική επεξεργασία για την ίδρυση Διεύθυνσης Δεοντολογίας και Εσωτερικού Ελέγχου, αρμόδια για:
- α) την ανάπτυξη και εφαρμογή προτύπων εσωτερικού ελέγχου του ένστολου προσωπικού για κάθε υπαίτια και καταλογιστή παράβαση του υπηρεσιακού καθήκοντος,
- β) τη διενέργεια διοικητικών εξετάσεων και την απόδοση ευθυνών,
- γ) την εποπτεία και τον έλεγχο του προσωπικού των επιχειρησιακών περιφερειακών υπηρεσιών που είναι αρμόδιο για τη διενέργεια διοικητικών εξετάσεων και
- δ) την ενίσχυση της ακεραιότητας του Σώματος και την προαγωγή υψηλών προτύπων επαγγελματισμού και λογοδοσίας στην αστυνόμευση.
Δράση 53. Αναβάθμιση υποδομών, εφαρμογή μέτρων εξατομικευμένης υποστήριξης των φυλακισμένων και κρατούμενων με αναπηρία, με σκοπό την κάλυψη των εξατομικευμένων αναγκών που προκύπτουν από την αναπηρία τους.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την αναβάθμιση υποδομών και την εκπόνηση σχεδίου, καθώς και την υλοποίηση πιλοτικών παρεμβάσεων για την υποστήριξη φυλακισμένων και κρατουμένων με αναπηρία έως Δεκέμβριο 2025.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ολοκλήρωση σύνταξης πρωτοκόλλων/οδηγιών μεταχείρισης ευάλωτων ομάδων κρατουμένων μεταξύ των οποίων και άτομα με αναπηρία.
Δράση 54: Προτυποποίηση των πρωτοκόλλων ενεργειών των αστυνομικών υπηρεσιών που χειρίζονται υποθέσεις με θύματα άτομα με αναπηρία ή επιλαμβάνονται αιτημάτων παροχής συνδρομής, στο πλαίσιο των ιδιαίτερων αναγκών της ευαλωτότητας και της αυξημένης ανάγκης αποτελεσματικής προστασίας τους.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Η Διεύθυνση του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας σε συνεργασία με την Ε.Σ.Α.μεΑ εξέδωσε ειδική καρτέλα επικοινωνίας μεταξύ αστυνομικών και κωφών ατόμων, που διανεμήθηκε σε αστυνομικές Υπηρεσίες και πληρώματα περιπολιών για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας και εξασφάλιση της βέλτιστης εξυπηρέτησή τους. Περαιτέρω, έχει ήδη καταρτιστεί ειδική καρτέλα επικοινωνίας μεταξύ αστυνομικών και ατόμων με αυτισμό και ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη, η οποία, μόλις οπτικοποιηθεί και διαμορφωθεί εικαστικά, θα διανεμηθεί, επίσης σε αρμόδιες αστυνομικές Υπηρεσίες.
- Λειτουργούν 2 Τμήματα Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας στην Αττική και στην Θεσσαλονίκη, καθώς και 68 Γραφεία Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας, στις περιφερειακές Υπηρεσίες Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων της Χώρας. Για την προστασία των θυμάτων λειτουργεί ο τηλεφωνικός κωδικός αριθμός 11414 και ειδική φόρμα επικοινωνίας – καταγγελιών στην ιστοσελίδα της ΕΛ.ΑΣ.
Στόχος ΙΙ.7: Ενίσχυση της συμμετοχής στη δημοκρατική Διαδικασία
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 64: Εμβληματική δράση. Ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών με αναπηρία στη δημοκρατική διαδικασία μέσω ενεργοποίησης της επιστολικής ψήφου
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με τον ν. 5083/2024 τα άτομα με αναπηρία διευκολύνθηκαν στην άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν στις εκλογές του 2024 για την ανάδειξη των Ελλήνων μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μέσω της επιστολικής ψήφου. Το προσβάσιμο ψηφοδέλτιο αναρτήθηκε στον ιστότοπο του Υπουργείου Εσωτερικών και πληροί όλες τις αναγκαίες προδιαγραφές, δίνοντας τη δυνατότητα στους εκλογείς που δεν είναι σε θέση να συμπληρώσουν χειρόγραφα το ψηφοδέλτιο της επιστολικής ψήφου, να το συμπληρώσουν ψηφιακά, να το εκτυπώσουν και να το τοποθετήσουν στον φάκελο ψηφοφορίας. Επιπλέον, οι εκλογείς με αναπηρία είχαν τη δυνατότητα πρόσβασης στο ψηφοδέλτιο της επιστολικής ψήφου, μέσω ιστοσελίδας του ΥΠΕΣ, συμβατές με τα διεθνή πρότυπα προσβασιμότητας και με υπηρεσίες προσβασιμότητας για τυφλά άτομα, άτομα με κινητικά προβλήματα και άτομα με μαθησιακή δυσκολία.
Δράση 69. Υλοποίηση της θεσμοθετημένης υποχρεωτικότητας μετάδοσης μηνυμάτων πολιτικών κομμάτων, συνεντεύξεων πολιτικών αρχηγών και άλλου βασικού προεκλογικού υλικού και στη νοηματική γλώσσα.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με τον ν. 5083/2024, τα μηνύματα κομμάτων, συνεντεύξεις τύπου και άλλες συναφείς εκδηλώσεις που μεταδίδονται βάσει του π.δ. 26/2012, συνοδεύονται από διερμηνεία νοηματικής γλώσσας ή υποτιτλισμό. Σε περίπτωση παραβίασης, τα μηνύματα και οι εκδηλώσεις δεν μεταδίδονται. 2. Συνεντεύξεις αρχηγών πολιτικών κομμάτων μεταδίδονται ταυτόχρονα και στη νοηματική γλώσσα. Σε περίπτωση μη τήρησης, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης μπορεί να επιβάλει πρόστιμο έως και είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ στον τηλεοπτικό σταθμό.
- Κατά τη διεξαγωγή τηλεμαχιών στην ΕΡΤ για ανάδειξη προέδρων σε 2 κόμματα, έγινε προβολή περιεχομένου με ταυτόχρονη διερμηνεία σε νοηματική στο ERTflix.
Στόχος ΙΙ.8: Εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε πολιτισμό, αθλητισμό και τουρισμό
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 70. Παροχή κινήτρων για τη δημιουργία τηλεοπτικών και κινηματογραφικών παραγωγών που απαντούν στο πρόβλημα απουσίας ορατότητας ατόμων με αναπηρία, καθώς και στην προώθηση ορθής ορολογίας και θετικών προτύπων συμπερίληψης ατόμων με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό συγκεκριμένων κινήτρων έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας – CREATIVE GREECE (ΕΚΚΟΜΕΔ) ξεκίνησε την υλοποίηση προγράμματος με στόχο την ενίσχυση της συμπερίληψης στον ελληνικό κινηματογράφο. Στο πρόγραμμα, ενισχύονται ελληνικά κινηματογραφικά έργα με σκοπό να καταστούν προσβάσιμα σε άτομα με προβλήματα ακοής ή όρασης.
- Πιλοτική εφαρμογή ειδικού υποτιτλισμού και ακουστικής περιγραφής των ταινιών «Ένα σχολείο, δύο κόσμοι» (Δημοτικό Σχολείο Εμπρόσνερου Αποκορώνου) και «Μην πεις ποτέ σου “Είναι αργά» (Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Χανίων) στο πλαίσιο της δράσης «Ντοκιμαντέρ για Όλους: Προσβάσιμες προβολές ντοκιμαντέρ για κωφούς, βαρήκοους και τυφλούς».
- Το ΕΚΚΟΜΕΔ αναπτύσσει σειρά εκπαιδευτικών δράσεων οπτικοακουστικής παιδείας για άτομα με αναπηρία. Οι δράσεις εντάσσονται στο πλαίσιο της συμπερίληψης όπου μαθητές με αναπηρία εκπαιδεύονται και δημιουργούν οπτικοακουστικό περιεχόμενο καλλιεργώντας ψηφιακές δεξιότητες. Ακολουθεί λίστα δράσεων με συμμετοχή μαθητών και ειδικών σχολείων:
- 1. Διοργανωτής 4ου Διαγωνισμού επιτραπέζιου και ψηφιακού παιχνιδιού «Το μάθημα…παιχνίδι!»
- 2. Συνδιοργανωτής στο μαθητικό διαγωνισμό «Καν’ το να ακουστεί»
- 3. Συνδιοργανωτής μαθητικού διαγωνισμού ταινιών μικρού μήκους “Σινεμά Διάβασες;”
- 4. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα ΕΚΚΟΜΕΔ «Και όμως…κινούμαστε»
Δράση 71. Ανάπτυξη συστημάτων περιήγησης με ακουστική, οπτική και απτική υποστήριξη σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, συλλογές τέχνης και άλλα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης για την εκτέλεση του έργου «Καταγραφή συνθηκών προσβασιμότητας χώρων πολιτισμού και ανάπτυξη ψηφιακής πύλης πληροφόρησης για επισκέπτες με μειωμένη κινητικότητα (ΕΥΜΑΙΟΣ)».
- Ενδεικτικές δράσεις πολιτιστικής προσβασιμότητας:
- 1. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο προσέφερε τη δυνατότητα ψηλάφησης γλυπτών σε άτομα με ολική ή μερική απώλεια όρασης.
- 2. Το Εθνικό Θέατρο ανέβασε παραστάσεις καθολικά προσβάσιμες (διερμηνέα στην ΕΝΓ, υπερτιτλισμός και ακουστική περιγραφή).
- 3. Η παράσταση μουσικού θεάτρου «Ματαρόα στον ορίζοντα» παρουσιάστηκε σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας στην Εθνική Λυρική Σκηνή με πρόβλεψη για ΕΝΓ, υπέρτιτλους (Captions) και ακουστική περιγραφή (AD). Οι σκύλοι οδηγοί τυφλών ήταν επίσης ευπρόσδεκτοι. Φορέας χρηματοδότησης των υπηρεσιών καθολικής προσβασιμότητας για την παράσταση ήταν το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.
Δράση 72. Επέκταση του θεσμού της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης με στόχο τη θεραπευτική και προληπτική αγωγή για ψυχικά νοσήματα και αναπηρίες.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Το πρωτοποριακό πρόγραμμα Πολιτιστικής Συνταγογράφησης αξιοποιεί τη θεραπευτική λειτουργίας της τέχνης και του πολιτισμού σε ψυχικές νόσους όπως η κατάθλιψη, η αγχώδης διαταραχή κ.ά. Στην πολιτιστική συνταγογράφηση μεταξύ άλλων εντάσσονται το πρόγραμμα εικαστικής ψυχοθεραπείας, το πρόγραμμα για άτομα με χρόνιο πόνο και τους φροντιστές τους στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το πρόγραμμα Musigait του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης με στόχο την αξιοποίηση της μουσικής διέγερσης για τη βελτίωση της ποιότητας βάδισης ασθενών με Πάρκινσον, προγράμματα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, του Εθνικού Θεάτρου, και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, πρόγραμμα για ογκολογικούς ασθενείς από το MOMus κ.ά
Δράση 74. Ανάπτυξη δράσεων για την προώθηση της καταπολέμησης των αρνητικών στερεοτύπων και την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στον αθλητισμό.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση τουλάχιστον μίας (1) δράσης έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Υλοποιήθηκαν 3 Επιμορφωτικά Προγράμματα στο πλαίσιο της συνεργασίας της Διεύθυνσης Άθλησης για Όλους με το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης (ΙΝ.ΕΠ.) του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Κ.Δ.Δ.Α): «Ανάπτυξη Δεξιοτήτων για το Σχεδιασμό και τη Διαχείριση Αθλητικών Δράσεων για Άτομα με Αναπηρίες και Χρόνιους Πάσχοντες» και «Δράσεις Πολιτισμού και Αθλητισμού ως μέσο προσέγγισης και κοινωνικης (επαν)ενταξης των ευπαθών κοινωνικών ομάδων».
- Η Περιφέρεια Αττικής, υποστήριξε την υλοποίηση προγράμματος ομαδικού αθλητισμού για παιδιά και νέους στο φάσμα του αυτισμού. Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το αθλητικό σωματείο καλαθοσφαίρισης του Παναθηναϊκού και περιλάμβανε προπονήσεις προσαρμοσμένες στο λειτουργικό επίπεδο των συμμετεχόντων.
Δράση 75. Δημιουργία Εθνικού Παραολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου για την κάλυψη των προπονητικών αναγκών των αθλητών με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2028, με πρώτο ορόσημο τη δημοπράτηση του έργου έως β’ τρίμηνο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Παρουσιάστηκαν τα σχέδια κατασκευής και λειτουργίας του πρώτου στην Ελλάδα Παραολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου, σε συνεργασία της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, της Περιφέρειας Αττικής, του δήμου Ραφήνας/Πικερμίου, της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής και του Συλλόγου Ελλήνων Παραολυμπιονικών. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 64,8 εκατ. ευρώ, το οποίο εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027» θα δώσει την ευκαιρία στους αθλητές ΑμεΑ να προπονηθούν με ιδανικές συνθήκες θέτοντας παράλληλα βάσεις για τη φιλοξενία διεθνών αθλητικών γεγονότων. Το Παραολυμπιακό Κέντρο θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: εγκαταστάσεις στίβου, γήπεδα ποδοσφαίρου 5×5 και 7×7, χώρους άθλησης για μπάσκετ, βόλεϊ και χάντμπολ, καθώς και κλειστό γυμναστήριο πολλαπλών χρήσεων.
Δράση 76. Κατάρτιση σπουδαστών σχολών αρμοδιότητας Υπουργείου Τουρισμού με θέμα την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία (φυσική, αισθητηριακή, νοητική/γνωστική/αναπτυξιακή, ψυχική) κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού ή της διαμονής σε τουριστικό κατάλυμα.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Υλοποιήθηκαν 6 τρίωρα σεμινάρια από τον Σύλλογο Αυτισμού Λάρισας σχετικά με την εξυπηρέτηση ατόμων με διαταραχή αυτιστικού φάσματος κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού ή της διαμονής σε ξενοδοχείο. Το σεμινάριο παρακολούθησαν εκπαιδευόμενοι/-ες από τις Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης, τις Σ.Α.Ε.Κ. Τουρισμού (ειδικότητες που έχουν επαφή με το κοινό) και τις Σχολές Ξεναγών και εκπαιδευτικό και διοικητικό προσωπικό των εκπαιδευτικών μονάδων του Υπουργείου Τουρισμού καθώς και υπάλληλοι της Κεντρικής Υπηρεσίας.

Πυλώνας ΙII: Πρόσβαση στην Υγεία
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος ΙΙΙ.1: Εξασφάλιση ανεμπόδιστης πρόσβασης στις Δομές υγείας
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 78. Πλήρης πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε ολόκληρο το φάσμα της υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβάθμιας υγείας και φροντίδας, των υπηρεσιών πρόληψης, καθώς και της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγειονομικής περίθαλψης.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό μεθοδολογίας αξιολόγησης πλήρους προσβασιμότητας στην υγειονομική περίθαλψη έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εκδόθηκε ΚΥΑ για άρση όλων των περιορισμών στην πρόσβαση των ογκολογικών και αιματολογικών ασθενών, των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και καρδιακές αρρυθμίες στις διαγνωστικές εξετάσεις.
- Εξασφαλίστηκε ευρωπαϊκή πιστοποίηση της Μονάδας Αυξημένης Φροντίδας Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο «Αττικόν», αποτελώντας την πρώτη Μονάδα ΑΕΕ του ΕΣΥ που λαμβάνει τη σχετική πιστοποίηση. Στον πρώτο χρόνο λειτουργίας της, έχουν νοσηλευτεί 387 ασθενείς με ΑΕΕ και 20% των ασθενών με ισχαιμικά ΑΕΕ έχουν λάβει θεραπείες επαναιμάτωσης. Τα ποσοστά επιπλοκών που καταγράφηκαν είναι πολύ χαμηλά, μόλις 6%. Η πλειοψηφία των ασθενών (>70%) έλαβε εξιτήριο από τη Μονάδα σε άριστη λειτουργική κατάσταση, χωρίς υπολειμματική αναπηρία, έχοντας υποβληθεί σε ενδελεχή διαγνωστικό έλεγχο για την υποκείμενη αιτιολογία του ισχαιμικού ή αιμορραγικού ΑΕΕ.
- Εκδόθηκε ΚΥΑ για τη Σύσταση Εθνικού Μητρώου Ασθενών με Νεοπλασματικές Ασθένειες
- Υλοποιήθηκε πρόγραμμα Πρόληψης της Δημόσιας Υγείας «Σπύρος Δοξιάδης» για τη διενέργεια προληπτικών περιγεννητικών ελέγχων για ΝΜΑ και Βαριά Συνδυασμένη Ανοσοανεπάρκεια και προληπτικών προγεννητικών ελέγχων για φορεία ΝΜΑ και της παραλλαγής p.Phe508del Κυστικής Ίνωσης.
- Ψήφιση του ν.5102/2024. Άρθρο 25: Εξαιρούνται από την καταβολή ποσού υπέρ ΕΟΠΥΥ ανά συνταγή που εκτελείται οι: Πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική νόσο, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου που είναι σε θεραπεία υποκατάστασης νεφρικής λειτουργίας ή περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση, οι πάσχοντες από κυστική ίνωση, οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, οι ακρωτηριασμένοι που λαμβάνουν το εξωϊδρυματικό επίδομα με ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω, όπως και όσοι έχουν πιστοποιημένη αναπηρία από Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας ογδόντα τοις εκατό (80%) και άνω, για οποιαδήποτε πάθηση». Άρθρο 15: «Συνταγογράφηση φαρμάκων, θεραπευτικών πράξεων και διαγνωστικών εξετάσεων στους ανασφάλιστους και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και από τον ιδιώτη προσωπικό ιατρό για τους εγγεγραμμένους ασθενείς του». Ικανοποιήθηκε το αίτημα για συνταγογράφηση και από ιδιώτη προσωπικό γιατρό σε ανασφάλιστους πολίτες με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, για αποφυγή συνωστισμού νεφροπαθών, καρκινοπαθών στις δημόσιες δομές, ή λόγω θεμάτων παιδιών με αναπηρία (νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο down κ.ά.) τα οποία έχουν χτίσει σχέση εμπιστοσύνης με τον θεράπων ιατρό που τα παρακολουθεί κ.λπ.». Άρθρο 16: Εφαρμογή κλειστού προϋπολογισμού Καθορισμός ορίου δαπάνης για τη θεραπευτική ομάδα των ηπαρινών χαμηλού μοριακού βάρους για τα έτη 2023-2024-2025 Άρθρο 50: Παράταση μέχρι την 30ή.6.2024 για δυνατότητα σε ανασφάλιστους νεφροπαθείς να προβαίνουν σε αιμοκάθαρση και σε ιδιωτικούς φορείς. Άρθρο 51: Παράταση συμβάσεων εργασίας επικουρικού προσωπικού προνοιακών φορέων.
- Από το 2023, υλοποιείται ο θεματικός άξονας της «Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας» για το γενικό μαθητικό πληθυσμό καλύπτοντας παιδιά και εφήβους με αναπηρία που φοιτούν στη γενική και ειδική εκπαίδευση. Το ακαδημαϊκό έτος 2023-24 πραγματοποιήθηκαν 3.280 παρουσιάσεις σε 1.781 σχολεία, και 111.341 μαθητές. Η δράση έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση των εφήβων σε θέματα σεξουαλικής συμπεριφοράς. Το σχετικό υλικό έχει προσαρμοστεί και για εφήβους και νέους με αναπηρία και ιδιαίτερα στο πεδίο των ατόμων με ήπια νοητική υστέρηση και αυτισμό.
- Το Υπουργείο Υγείας διαμόρφωσε τους εξής άξονες παρέμβασης για τη Σεξουαλική και Αναπαραγωγική Υγεία σε παιδιά με αναπηρία:
- 1. Με τη συνεργασία της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών για την υποστήριξη παιδιών/εφήβων με προβλήματα όρασης ώστε να διευκολυνθούν στη νοητική αναπαράσταση ανατομίας του αναπαραγωγικού συστήματος, της χρήσης προφυλακτικού κλπ.
- 2. Με τη συνεργασία της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδος και στο πλαίσιο υποστήριξης παιδιών/εφήβων με προβλήματα ακοής προκειμένου να διευκολυνθούν στην κατανόηση επιμέρους θεμάτων σεξουαλικής υγείας, διαμορφώθηκε γλωσσάρι με 66 λέξεις που αποδίδονται στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.
- 3. Με τη συνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας και Αποκαταστάσεως Αναπήρων Παίδων και της Εθνικής Ομοσπονδίας Κινητικά Αναπήρων και στο πλαίσιο υποστήριξης παιδιών/εφήβων με προβλήματα κινητικής αναπηρίας, διαμορφώθηκαν 2 παρουσιάσεις που ήδη αξιοποιούνται στο Θεματικό άξονα «Σεξουαλική και Αναπαραγωγική Υγεία».
- 4. Το ίδρυμα «Η Θεοτόκος», κατέθεσε πρόταση προγράμματος Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σεξουαλικής/ Αναπαραγωγικής Υγείας για άτομα με νοητικές αναπηρίες και διαταραχές αυτιστικού φάσματος, με βιωματικό χαρακτήρα, αξιοποιώντας δράσεις όπως παιχνίδια ρόλων, κατασκευές με εικαστικά υλικά, έντυπες ασκήσεις κ.λπ.
- Υλοποίηση για δεύτερη σχολική χρονιά της δράσης “ΓΝΩΡΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΟΥ – ΠΛΕΙΑΔΕΣ”. Στη δράση συμμετέχουν έφηβοι και νέοι με αναπηρία, ηλικίας από 12 έως 35 ετών που φοιτούν σε εκπαιδευτικές Δομές και Μονάδες Ειδικής Αγωγής ή φιλοξενούνται σε Δομές Παροχής Κοινωνικής Φροντίδας. Στόχοι της δράσης είναι:
- 1. Η προσέγγιση των εγκαταστάσεων των Μονάδων και Υπηρεσιών Υγείας με κατανόηση των διαδρομών και των διαδικασιών μετακίνησης (χρήση μέσων μεταφοράς, ασφαλή διαδρομή, εντοπισμοί εμποδίων, κ.τ.λ).
- 2. Η ανίχνευση των προβλημάτων πρόσβασης του χώρου και η λήψη μέτρων για την εξάλειψη αυτών.
- 3. Η γνωριμία με τον ρόλο των ιατρών και των επαγγελματιών υγείας.
- 4. Η ενημέρωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας
- 5. Η απόκτηση δεξιοτήτων για την καλύτερη χρήση των υπηρεσιών υγείας
- 6. Η καλλιέργεια κουλτούρας συνεργασίας των Μονάδων Υγείας με τις δομές Ειδικής Αγωγής και Κοινωνικής Φροντίδας. Δεδομένα για την υλοποίηση της δράσης (Α’ εξάμηνο 2024):
- 1. Σε σύνολο 134 φορέων που δήλωσαν συμμετοχή, μόνο 24 (18%) υλοποίησαν τη δράση. Την μεγαλύτερη συμμετοχή είχε η 3η Υ.Πε. με 11 φορείς και ακολουθεί η 1η Υ.Πε. με 6 φορείς.
- 2. Συμμετείχαν 56 (15%) ιατροί και επαγγελματίες υγείας, σε σύνολο 370 που εκδήλωσαν αρχικά ενδιαφέρον. Τη βέλτιστη συμμετοχή είχαν η 1η και η 3η Υ.Πε. με 18 στελέχη αντίστοιχα και η 4η Υ.Πε. με 10 στελέχη.
- 3. Οι Δομές Ειδικής Αγωγής, Εκπαίδευσης και Κοινωνικής Φροντίδας που εκδήλωσαν ενδιαφέρον να υλοποιήσουν τη δράση ήταν 26. Από αυτές, οι 16 (62%) ήταν σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής, οι 6 (23%) ήταν δομές ειδικής εκπαίδευσης και οι 4 (15%) ήταν φορείς κοινωνικής φροντίδας.
- 4. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 53 επισκέψεις στις Μονάδες και Υπηρεσίες Υγείας στις οποίες συνολικά συμμετείχαν 238 παιδιά, έφηβοι και νέοι με αναπηρία, ενώ τις ομάδες συνόδευαν και υποστήριξαν 66 στελέχη ειδικής αγωγής. Από τα ανωτέρω προκύπτουν οι ακόλουθοι δείκτες: Αριθμός επισκέψεων ανά Μονάδα και Υπηρεσία Υγείας = 1,7 Αριθμός παιδιών/νέων ανά Μονάδα και Υπηρεσία Υγείας = 8
- Προκήρυξη διαγωνισμού για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου «Ανάπτυξη ιατρείων Διαχείρισης Χρόνιων Νοσημάτων σε 12 Κέντρα Υγείας και 2 Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία της 3ης ΥΠΕ.». Πρόκειται για τα Κέντρα Υγείας: Θεσσαλονίκης, Πύλης Αξιού, Νεάπολης, Βέροιας, Νάουσας Γιαννιτσών, Έδεσσας, Κατερίνης, Κοζάνης, Πτολεμαΐδας, Καστοριάς και Φλώρινας και για τα Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία Πέλλας και Ξυλόπολης
- Προκήρυξη διαγωνισμού για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου «Δημιουργία και Ανάπτυξη Ιατρείων Διαχείρισης Χρόνιων Νοσημάτων», με αναθέτουσα αρχή τη 2η ΥΠΕ.. Οι μονάδες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στις οποίες θα αναπτυχθούν Ιατρεία Διαχείρισης Χρόνιων νοσημάτων είναι τα Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία Αγίου Ευστρατίου, Αγαθονησίου, Αγιάσου, Αιγιάλης (Αμοργού), Βολισσού, Δονούσας, Θηρασιάς, Καρδάμυλων, Κάσου, Κορώνου Κουφονησίου, Λειψών, Μεγίστης, Μούδρου, Νισύρου, Οινουσσών, Ολύμπου (Καρπάθου), Πόρου, Ραχών, Σίκινου, Σχοινούσας, Τήλου, Φιλοτίου, Φούρνων, Χάλκης και τα Κέντρα Υγείας Αγίων Αναργύρων, Ασπρόπυργου, Δραπετσώνας, Καμινίων, Κερατσινίου, Κω, Μυκόνου, Μυτιλήνης, Πειραιά, Περιστερίου 2ο, Σύμης, Χίου.
Στόχος ΙΙΙ.2: Βελτίωση Δομών Και Υπηρεσιών Αρωγής
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 80. Εμβληματική δράση: Δημιουργία Κέντρων Αναφοράς για Χρόνιες Παθήσεις, στα οποία ασθενείς θα παρακολουθούνται από το σύνολο των επαγγελματιών υγείας που απαιτείται, με στόχο τη μείωση του χρόνου αναμονής και μετακίνησης και τη βελτίωση της κατάστασης υγείας τους μέσα από την ολιστική και διεπιστημονική αντιμετώπιση.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ξεκίνησε η πιλοτική εφαρμογή 12 Κέντρων Αναφοράς, με σταθμό εκκίνησης την Γ’ Παιδιατρική Κλινική στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης "Ιπποκράτειο", του προγράμματος Νοσοκομειακής Φροντίδας στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ) για παιδιά με σοβαρές παθήσεις. Σημειώνεται ότι η ΝΟΣΠΙ οργανώνεται σε τριτοβάθμια Νοσοκομεία και αφορά ενήλικες, εφήβους και παιδιά με σοβαρά, σύνθετα προβλήματα υγείας ή/και χρόνιες παθήσεις που απαιτούν μακροχρόνια νοσηλεία σε νοσοκομείο και δύνανται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και απαραίτητα κριτήρια, να συνεχίσουν την νοσηλεία – αποθεραπεία τους στο σπίτι.
- Με βάση τη γνωμοδότηση του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου Υγείας (DPO) θα δημιουργηθεί ξεχωριστό Μητρώο ανά κατηγορία σπανίων νοσημάτων (25 διακριτά Μητρώα Σπανίων ανά ERN). Το Μητρώο Σπανίων αιματολογικών (μη ογκολογικών) νοσημάτων έχει τεθεί σε εφαρμογή. Θα ακολουθήσει το Μητρώο Σπανιών ηπατολογικών νοσημάτων.
- Συμμετοχή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα European Join Program for Rare Diseases. Η Ελλάδα, μέσω του Υπουργείου Υγείας (ΕΟΔΥ και Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ) συμμετέχει στην κοινή δράση JARDIN(ανοίγει σε νέα καρτέλα) για την ενσωμάτωση των Ευρωπαϊκών Δικτύων Αναφοράς για τις Σπάνιες Παθήσεις (European Reference Networks -ERNs) στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Δράση 81. Παροχή υπηρεσιών κατ’ οίκον διανομής φαρμάκων υψηλού κόστους που διατίθενται από τα φαρμακεία του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, σε ασθενείς με σοβαρές παθήσεις.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ξεκίνησε η νέα υπηρεσία αποστολής φαρμάκων υψηλού κόστους κατ' οίκον το Μάρτιο 2024 για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών με χρόνιες παθήσεις, κινητικά προβλήματα ή όσων διαμένουν σε περιοχές που δεν λειτουργούν αυτόνομα φαρμακεία ΕΟΠΥΥ. Τα φάρμακα αφορούν στην αρχική φάση, τους ασθενείς με κυστική ίνωση, θαλασσαιμία, πνευμονική υπέρταση, νόσο του κινητικού νευρώνα και δρεπανοκυτταρική αναιμία. Η διαδικασία στηρίχθηκε σε υπάρχουσα σύμβαση ταχυμεταφοράς και αφορά σε μια ομάδα ασθενών 2.000 ατόμων περίπου. Αποτελεί το πρώτο βήμα το οποίο δίνει τεχνογνωσία, ώστε να μελετηθεί η διαδικασία σε όλα τα στάδια και να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα στοιχεία για να υλοποιηθεί η πλήρης ανάπτυξη της διαθέσιμης υπηρεσίας. Το βήμα αυτό ήταν απαραίτητο διότι σχεδιάστηκε για πρώτη φορά η αποστολή φαρμάκων ψυχρής αλυσίδας κατ’ οίκον, τα οποία αποτελούν την πλειοψηφία των φαρμάκων που διακινούνται από φαρμακεία ΕΟΠΥΥ. Πραγματοποιήθηκε διακήρυξη ανοικτού διεθνούς διαγωνισμού στις 03 Δεκεμβρίου 2024 για την κάλυψη του συνόλου των ασθενών που λαμβάνουν ΦΥΚ από τα φαρμακεία ΕΟΠΥΥ (περίπου 120.000 δικαιούχοι ανά μήνα).
Δράση 82. Υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος κατ΄ οίκον νοσηλείας για ασθενείς με σοβαρές παθήσεις (π.χ. νευρολογικές παθήσεις ταχέως ή βραδέως εξελισσόμενες όπως νόσος κινητικού νευρώνα, μυασθένεια, κυστική ίνωση).
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Το πρόγραμμα «ΟΙΚΟΘΕΝ», είναι μια πρωτοποριακή υπηρεσία μέσω της οποίας εξασφαλίζεται η κατ' οίκον χορήγηση θεραπειών και παροχή νοσηλευτικής φροντίδας σε ασθενείς. Το πρόγραμμα ξεκίνησε από το Γενικό Αντικαρκινικό - Ογκολογικό Νοσοκομείο "Άγιος Σάββας" και επεκτάθηκε με την ένταξη περισσότερων νοσοκομείων όπως το Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά Μεταξά, το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ», το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης και το «Θεαγένειο» Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης.
Δράση 84. Τροποποίηση και συμπλήρωση του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ) και ειδικότερα του παραρτήματος, με τις τεχνικές προδιαγραφές των τεχνικών βοηθημάτων ανά κατηγορία αναπηρίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Έχει αναθεωρηθεί το ποσό αποζημίωσης στα τεχνικά βοηθήματα με κατηγοριοποίηση βάσει αναπηρίας (π.χ. αμαξίδια, τεχνητά μέλη, ακουστικά, νάρθηκες) και επιμήκυνση του χρόνου αντικατάστασης. Η δράση βρίσκεται σε εξέλιξη.
Δράση 85. Μελέτη και εφαρμογή σχεδίου ανάπτυξης και υποστήριξης Κέντρων Αποκατάστασης
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Εκπόνηση μελέτης έως τον Σεπτέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Πραγματοποιήθηκε η καταγραφή των λειτουργικών δυνατοτήτων του Εθνικού Κέντρου Κινητικής Αποκατάστασης (ΕΚΑ) στο Ίλιον (λειτουργικοί δείκτες, στελέχωση, έργα αναβάθμισης) και η χαρτογράφηση των υφιστάμενων Κέντρων Φυσικής και Ιατρικής Αποκατάστασης των νοσοκομείων (31 συνολικά σε όλη τη χώρα).
- Στην Περιφέρεια Αττικής, το 2024, λειτούργησαν 50 Κέντρα Αποθεραπείας-Αποκατάστασης με 4.283 ωφελούμενους.
Κέντρα Αποθεραπείας -Αποκατάστασης και Κέντρα Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας(ΚΑΑ-ΚΔΗΦ) - Περιφέρεια Αττικής (2019-2024)

- Ανάπτυξη Κέντρου στο Γ.Ν.-Κ.Υ. Νεάπολης «Διαλυνάκειο». Έχουν δρομολογηθεί η υποβολή οριστικής μελέτης του έργου για την αρχιτεκτονική, στατική και ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση στην 7η ΥΠε, η έκδοση νομοθετικής ρύθμισης για τη χορήγηση ειδικών όρων δόμησης και η σύνταξη Διαγράμματος Κάλυψης.
Δράση 86. Συγκρότηση Επιτροπής Συντονισμού για τον Αυτισμό. Στόχος της η παροχή εξειδικευμένης ενημέρωσης και συμβουλευτικής σε θέματα σχετικά με τον αυτισμό και τη δυνατότητα λήψης μέτρων για βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αυτισμό και των οικογενειών τους.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2024
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Συγκροτήθηκε, με πρωτοβουλία του Συντονιστικού Μηχανισμού, η Ειδική Επιτροπή για τον Αυτισμό. Η επιτροπή συγκροτείται από 11 μέλη εκ των οποίων τρεις παιδοψυχίατροι, τρεις ψυχολόγοι, τρεις θεραπευτές όλοι με εξειδίκευση στον αυτισμό και δύο γονείς. Η Επιτροπή έχει κυρίως τις εξής αρμοδιότητες: α) Να χαρτογραφήσει την υφιστάμενη κατάσταση στην ελληνική επικράτεια, με έμφαση στους τομείς της υγείας, κοινωνικής πρόνοιας, εκπαίδευσης, επαγγελματικής απασχόλησης και κοινωνικής ενσωμάτωσης και να εισηγηθεί δημόσιες πολιτικές που θα καλύψουν μη αντιμετωπιζόμενες ανάγκες ή θα βελτιώσουν υφιστάμενες διαδικασίες ή παροχές, β) να εισηγείται τη μεταφορά καλών πρακτικών που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες επί όλων των θεμάτων που άπτονται της εν γένει υποστήριξης του παιδιού ή ενήλικα με διαταραχή αυτιστικού φάσματος, καθώς και της οικογένειας του, γ) να ενημερώνει για τις νέες και καινοτόμες προσεγγίσεις σε θέματα αυτιστικού φάσματος και ιδιαίτερα για τις εξελίξεις στην ιατρική επιστήμη και στα εκπαιδευτικά συστήματα άλλων χωρών και να υποστηρίζει τα συναρμόδια Υπουργεία στη λήψη αποφάσεων, όποτε της ζητείται, δ) να διατυπώνει γνώμη επί των πολιτικών και έργων που δρομολογούνται από την Πολιτεία, ιδίως ως προς την στόχευση και την επάρκεια του σχεδιασμού και τη συμφωνία τους με καλές πρακτικές ή καινοτόμες λύσεις.
Πυλώνας ΙV: Συμπερίληψη, Καινοτομία και Νέα Προγράμματα Σπουδών, Επιμόρφωση Και Κατάρτιση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος ΙV.1: Αποτελεσματική Πρώιμη Παρέμβαση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 89. Θεσμοθέτηση και υλοποίηση προγράμματος πρώιμης παιδικής παρέμβασης για παιδιά με αναπηρία, ηλικίας από 0-6 ετών, με την έκδοση voucher για την παροχή εξειδικευμένων θεραπειών με συνεργατική και ολιστική υποστήριξη από διεπιστημονικές ομάδες, με στόχο την υποστήριξη και συμμετοχή της οικογένειας σε όλες τις πτυχές της φροντίδας και ανάπτυξης του παιδιού.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εκδόθηκε η ΚΥΑ (ΦΕΚ 4510/1-11-2024) για το Πιλοτικό πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης και υπεγράφη η Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου και της ΕΕΤΑΑ για την υλοποίησή του. Το πρόγραμμα αφορά σε 1.635 παιδιά, ηλικίας έως 6 ετών, με διαπιστωμένη αναπηρία ή αναπτυξιακή διαταραχή και προβλέπει εξατομικευμένο σχέδιο παρέμβασης που θα εστιάζει στις καθημερινές δραστηριότητες στο σπίτι και στην κοινότητα, με την υποστήριξη και συμβουλευτική της οικογένειας από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα
Δράση 90. Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίου για την έγκαιρη εκπαιδευτική παρέμβαση για παιδιά με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες προσχολικής και σχολικής ηλικίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ο Ν. 4823/2021, προβλέπει την παροχή προγραμμάτων έγκαιρης εκπαιδευτικής και υποστηρικτικής παρέμβασης στα παιδιά με εκπαιδευτικές, ψυχοκοινωνικές ή άλλου είδους ανάγκες που φοιτούν σε σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επιπλέον δίνει τη δυνατότητα στις οικογένειες παιδιών που πρόκειται να φοιτήσουν στο νηπιαγωγείο να απευθύνονται στα αρμόδια ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών από τον Σεπτέμβριο προ του έτους εγγραφής τους στο νηπιαγωγείο, δηλαδή έναν χρόνο νωρίτερα από ό,τι ίσχυε προηγουμένως. Από τον Σεπτέμβριο μέχρι Δεκέμβριο του 2024 κατατέθηκαν, σε ΚΕΔΑΣΥ, 91 αιτήματα παιδιών πριν την αρχική εγγραφή τους στο προνήπιο.
Στόχος ΙV.2: Συμπερίληψη στην Πρωτοβάθμια Και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 91. Υλοποίηση έργων υποδομής ώστε όλες οι δομές εκπαίδευσης να είναι προσβάσιμες σε μαθητές με κινητική αναπηρία και περιορισμένη κινητικότητα. Τα έργα θα αφορούν σε ράμπες, αναβατόρια ή ανελκυστήρες και τουαλέτες κατάλληλα προσαρμοσμένες, ώστε να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη φυσική προσβασιμότητα όλων των μαθητών στα σχολεία της χώρας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στην Πρόσκληση ΙΧ του Προγράμματος Φιλόδημος ΙΙ με θέμα «Κατασκευή ραμπών και χώρων υγιεινής για την πρόσβαση και την εξυπηρέτηση ΑΜΕΑ σε σχολικές μονάδες», εντάχθηκαν 206 Δήμοι και ο συνολικός προϋπολογισμός των εντάξεων υπερέβη τα 23 εκατομμύρια ευρώ.
- Έχει γίνει συλλογή στοιχείων για τις ανάγκες των σχολείων και με βάση αυτές θα προτεραιοποιηθούν παρεμβάσεις με το Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου». Στοιχεία για τις υπάρχουσες συνθήκες προσβασιμότητας: 1.314 σχολικές μονάδες διαθέτουν ράμπα, ανελκυστήρα και τουαλέτα ΑμεΑ - 2.681 σχολικές μονάδες διαθέτουν ράμπα - 1.532 σχολικές μονάδες διαθέτουν ράμπα και τουαλέτα ΑμεΑ- 373 σχολικές μονάδες διαθέτουν ράμπα και ανελκυστήρα - 142 σχολικές μονάδες διαθέτουν ανελκυστήρα και τουαλέτα ΑμεΑ - 133 σχολικές μονάδες διαθέτουν μόνο ανελκυστήρα - 432 σχολικές μονάδες διαθέτουν μόνο τουαλέτα ΑμεΑ.
- Δημιουργήθηκε ο «Οδηγός Προσβασιμότητας για Σχολικές Μονάδες» όπου περιλαμβάνονται βασικοί τομείς εφαρμογής ώστε να είναι προσβάσιμες οι Σχολικές Μονάδες Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης. Έως τον Ιούνιο 2025, θα έχει συσταθεί Ομάδας Εργασίας με εκπροσώπους από τα Υπουργεία Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών, Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τις Κτιριακές Υποδομές, το ΙΕΠ, την Ε.Σ.Α.μεΑ. και Πανεπιστημιακούς με σκοπό τον τελικό έλεγχο του Οδηγού και στη συνέχεια την αποστολή του σε όλες τις Σχολικές Μονάδες Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης.
Δράση 92. Επανεξέταση θεσμικού πλαισίου για τη λειτουργία της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με αξιοποίηση βέλτιστων πρακτικών από την Ευρώπη και τον κόσμο.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Έχει ξεκινήσει ο ανασχεδιασμός του θεσμικού πλαισίου. Η αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου, σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Φορέα Ειδικής Αγωγής & Ενταξιακής Εκπαίδευσης, έχει ολοκληρώσει τη σύνταξη ενημερωτικού με τις υιοθετούμενες ενταξιακές πολιτικές στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης έχουν συγκεντρωθεί μελέτες από Πανεπιστήμια της χώρας για τα θέματα:
- 1. Αναδιαμόρφωση του θεσμού Παράλληλης Στήριξης,
- 2. Σχεδιασμός της Διαδικασίας Αξιολόγησης των Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες και/ή Αναπηρία από τα ΚΕΔΑΣΥ: Σύγχρονα Έγκυρα και Αξιόπιστα Εργαλεία, Σταθμισμένα στην Ελληνική Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και Ειδική Αγωγή και
- 3. Μελέτη για τις εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης και την προφορική εξέταση.
Δράση 93. Θεσμοθέτηση και υλοποίηση διασύνδεσης σχολικών μονάδων ειδικής εκπαίδευσης με σχολικές μονάδες γενικής εκπαίδευσης για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων συνεκπαίδευσης και προγραμμάτων μετάβασης.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την ολοκλήρωση πιλοτικής εφαρμογής προγραμμάτων διασύνδεσης και συνεκπαίδευσης έως Ιούνιο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Το σχολικό έτος 2023-24 υλοποιήθηκαν 268 προγράμματα Συνεκπαίδευσης με 4.651 ωφελούμενους μαθητές και το σχολικό έτος 2024-25 υλοποιούνται 362 προγράμματα Συνεκπαίδευσης με 6.896 ωφελούμενους μαθητές. Προβλέπεται ανασχεδιασμός του θεσμικού πλαισίου ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των προγραμμάτων και των ωφελούμενων μαθητών και να θεσμοθετηθούν τα προγράμματα μετάβασης.
Δράση 94. Ποιοτική αναβάθμιση του προγράμματος σπουδών των ειδικών σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με στόχο, μεταξύ άλλων, την καλλιέργεια των κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων, καθώς και την κατάρτιση σε αντικείμενα κατάλληλα για τα παιδιά που φοιτούν στις συγκεκριμένες μονάδες εκπαίδευσης και συνυφασμένα με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Η πλατφόρμα «Προσβάσιμο» συμπεριλαμβάνει προσαρμογές σε σχολικά εγχειρίδια και σε λογισμικά για άτομα με αναπηρία μέχρι την Ε’ Δημοτικού. Αναμένεται η επέκταση του Έργου σε όλη την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και σε ΕΕΕΕΚ - ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.
Δράση 96: Πλήρης αξιοποίηση κτηριακών εγκαταστάσεων ειδικών σχολείων και αποσυμφόρηση λειτουργούντων.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Σεπτέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εγκαίνια Ειδικών Σχολικών Μονάδων εντός του 2024 Εντός του 2024 εγκαινιάσθηκαν 5 νέα Ειδικά σχολεία.
- 1. το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο Λύκειο (ΕΝΕΕΓΥΛ) Κηφισιάς. Το νέο ΕΝΕΕΓΥΛ ανταποκρίνεται στο χρόνιο αίτημα για δεύτερο ΕΝΕΕΓΥΛ στο βόρειο τομέα Αττικής προκειμένου να αποσυμφορηθεί το ΕΝΕΕΓΥΛ της Αγίας Παρασκευής,
- 2. το Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ) Περιστερίου με τις εξής ειδικεύσεις: Αυτόνομης Διαβίωσης, Πληροφορικής, Κηπουρικής – Ανθοκομίας, Κεραμικής – Πηλοπλαστικής και Μαγειρικής – Ζαχαροπλαστικής.
- 3. το ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ. Ανατολικής Μάνης, στην τοπική Κοινότητα Πετρίνας Λακωνίας, στην Διεύθυνση ΔΕ Λακωνίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ. λειτουργεί για πρώτη φορά στη Λακωνία,
- 4. το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Άρτας και
- 5. Ειδικό Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο Χίου, στη Διεύθυνση ΠΕ Χίου σε μισθωμένο κτίριο από το Δήμο Χίου.
- Μεταστέγαση Ειδικών Σχολικών Μονάδων εντός του 2024 Κατά το 2024 μεταστεγάσθηκαν συνολικά 12 ειδικές σχολικές μονάδες σε ανακαινισμένα κτήρια, όπως:
- 1) το Ειδικό Νηπιαγωγείο Καβάλας στο κτήριο του παλιού Δημοτικού Σχολείου Λυδίας μετά από ανακαίνισή του,
- 2) το ΕΕΕΕΚ Φλώρινας,
- 3) το ΕΕΕΕΚ Κορδελιού Ευόσμου Δυτικής Θεσσαλονίκης,
- 4) το Ειδικό Νηπιαγωγείο Πυλαίας σε σύγχρονο κτίριο στο Δήμο Θερμαϊκού,
- 5) το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Πυλαίας στην Καλαμαριά,
- 6) το ΕΕΕΕΚ Πυλαίας στο Δήμο Θέρμης,
- 7) το ΕΝΕΕΓΥΛ Πάτρας σε δημόσιο κτήριο,
- 8) το ΕΕΕΕΚ Χαλκίδας,
- 9) το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Λιβαδειάς,
- 10) το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Μάλωνα Ρόδου.
- Εργασίες ανακαίνισης Ειδικών Σχολικών Μονάδων το 2024. Σε αρκετές Ειδικές σχολικές μονάδες έχουν γίνει εκτεταμένεςεργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης. Ενδεικτικά αναφέρονται 1) το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο Ορεστιάδας, 2) το 1ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου Κρήτης, 3) το 2ο Ειδικό Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Κρήτης, 4) το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο και το Ειδικό Νηπιαγωγείο Καρπενησίου, 5) το ΕΕΕΕΚ Καρπενησίου, 6) το ΕΝΕΕΓΥΛ Περιστερίου, 7) το Ειδικό Νηπιαγωγείο Ρωμανού Πάτρας 8) τα σχολεία στο Ίλιον και 9) οι νέες αίθουσες στο ΕΝΕΕΓΥΛ στο Βουγιάτο Ζακύνθου.
Δράση 98: Ενίσχυση παροχής εξειδικευμένων ψηφιακών εργαλείων για μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την αξιολόγηση αναγκών ψηφιακών εργαλείων έως Ιούνιο 2026.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Έναρξη λειτουργίας Ψηφιακού Φροντιστηρίου-Παροχή μαθημάτων με ζωντανή διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα.
Δράση 99. Βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών από τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ), με στόχο τη μείωση του χρόνου αναμονής και τη δημιουργία ενιαίου πλαισίου λειτουργίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Πρόσληψη με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ για το σχ. έτος 2024-2025, 198 αναπληρωτών για τα ΚΕΔΑΣΥ.
- Με το άρθρο 165 του Ν.5094/2024 δίνεται η δυνατότητα μόνιμων διορισμών προσωπικού στα ΚΕΔΑΣΥ.
- Ξεκίνησε η προετοιμασία Πλατφόρμας, στην οποία όλη η διαδικασία θα γίνεται ψηφιακά - από το αίτημα μέχρι την παράδοση της αξιολογικής έκθεσης - θα υπάρχει φάκελος με όλα τα δεδομένα του μαθητή που θα τον ακολουθεί στην εκπαιδευτική του πορεία, θα είναι εύκολη η εποπτεία λειτουργίας των ΚΕΔΑΣΥ και θα υπάρχουν πλήρη και αξιόπιστα στατιστικά δεδομένα.
- Εκδόθηκε προκήρυξη για προμήθεια αξιολογικών εργαλείων για όλες τις ειδικότητες και κοινά για όλα τα ΚΕΔΑΣΥ.
- Ολοκληρώθηκε η δημιουργία ενιαίων πρωτοκόλλων λειτουργίας και εντύπων, κοινών για όλα τα ΚΕΔΑΣΥ.
Δράση 100. Διασφάλιση άμεσης πρόσβασης στην εκπαίδευση για όλα τα παιδιά πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και μετανάστες με αναπηρία και για τα παιδιά Ρομά με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Αποφασίστηκε η σύσταση ομάδας εργασίας για την εκπόνηση και υλοποίηση Σχεδίου Δράσης με σκοπό την παροχή υπηρεσιών αξιολόγησης και υποστήριξης μαθητών με αναπηρία που υφίστανται κίνδυνο πολλαπλών διακρίσεων. Θα συμμετέχουν εκπρόσωποι από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, τη UNICEF, τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, την ΕΣΑμεΑ, την Πανελλαδική Συνομοσπονδία Ελλήνων Ρομά «ΕΛΛΑΝ ΠΑΣΣΕ» και Πανεπιστημιακοί.
Δράση 101. Σχεδιασμός και οργάνωση επιμορφωτικών προγραμμάτων, δράσεων και εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με θέματα αναπηρίας, με στόχο την επαφή́ και τη γνωριμία των μαθητών με τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και την ανάπτυξη του σεβασμού́ για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, με έμφαση στα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την υλοποίηση της καμπάνιας «Σειρά σου» στα τυπικά σχολεία έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Δημιουργήθηκε «Οδηγός ενταξιακής εκπαίδευσης» από τη Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, στο πλαίσιο προγράμματος επιδοτούμενου από την DG REFORM. Ολοκληρώθηκε η πιλοτική του εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2024 και δόθηκε το τελικό παραδοτέο από τον Ευρωπαϊκό Φορέα Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης και θα αποσταλεί σε όλα τα σχολεία της χώρας.
Στόχος ΙV.3: Διασφάλιση συμπερίληψης στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 104. Ενίσχυση της καθολικής προσβασιμότητας των πανεπιστημίων με προώθηση του καθολικού σχεδιασμού και λήψη ειδικών μέτρων εξατομικευμένης στήριξης, πέραν αυτών για την προσβασιμότητα των υποδομών, όπως προσβάσιμα και προσαρμοσμένα υλικά, συμπεριληπτικά προγράμματα σπουδών, συμπεριληπτικές τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας για φοιτητές με αναπηρία, καθώς και ψηφιακή εκπαίδευση.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τη σύσταση και λειτουργία των Επιτροπών Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και την εκπόνηση Σχεδίου Ισότιμης Πρόσβασης σε κάθε Α.Ε.Ι. έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με το έργο «Εκσυγχρονισμός και βελτίωση υλικοτεχνικής υποδομής και κτηριακών εγκαταστάσεων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης – Φυσική προσβασιμότητα ΑμεΑ στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση», χρηματοδοτούνται δράσεις για:
- 1. Φυσική προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία, μέσω κατασκευής ανελκυστήρων ή μηχανικών μέσων κάλυψης υψομετρικών διαφορών και χώρου πρόσβασης, τοποθέτησης ράμπας ή αναβατόριου, διαμόρφωσης προσβάσιμων χώρων υγιεινής και προσβάσιμων χώρων στάθμευσης οχημάτων ατόμων με αναπηρία, διαμόρφωσης οδεύσεων τυφλών, διαμόρφωσης πυροπροστατευόμενων χώρων αναμονής για την καταφυγή ΑμεΑ ή/και εμποδιζομενων ατόμων με προβλεπόμενες θέσεις αναπηρικών αμαξιδίων σε κτήρια και διαμόρφωσης οδεύσεων διαφυγής,
- 2. Αναβάθμιση αναγκαίου εξοπλισμού για τη διευκόλυνση πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού για την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση, την εξ αποστάσεως εκπαίδευση κ.λπ.
- Υλοποιείται έργο για τη Φυσική προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία και αναβάθμιση εξοπλισμών στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Κεντρικής Μακεδονίας: Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
- Πρόσκληση για ένταξη στη δράση «Αναβάθμιση υφιστάμενων κτηριακών υποδομών ΑΕΙ ως προς την προσβασιμότητα ΑμεΑ» στην Περιφέρεια Αττικής. Δυνητικά διαιούχοι:
- Πανεπιστήμιο Πειραιώς
- Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
- Πάντειο Πανεπιστήμιο
- Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
- Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικών Και Τεχνολογικών Σπουδών
- Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 634.900
- Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών
- Εθνικό Και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
- Πρόσκληση για ένταξη στη δράση “Υποστήριξη παρεμβάσεων ισότιμης πρόσβασης ατόμων με αναπηρία και άλλες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην ανώτατη εκπαίδευση” στην περιφέρεια Αττικής. Δύναται ενδεικτικά να χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις, όπως: Ηλεκτρονική Προσβασιμότητα, Κατάρτιση και υποστήριξη προσωπικού, Διερμηνεία/Τηλεδιερμηνεία στην ΕΝΓ και Μεταγραφή (ομιλίας σε κείμενο) για την υποστήριξη των φοιτητών με κώφωση ή βαρηκοΐα, στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα κ.ά. Δυνητικά δικαιούχοι: Χαροκοπειο Πανεπιστημιο, Γεωπονικο Πανεπιστημιο Αθηνων, Ανωτατη Σχολη Παιδαγωγικης Τεχνολογικης Εκπ/Σης, Οικονομικο Πανεπιστημιο Αθηνων, Ανωτατη Σχολη Καλων Τεχνων, Πανεπιστημιο Πειραια, Πανεπιστημιο Δυτικης Αττικης, Παντειο Πανεπιστημιο Κοινωνικων Και Πολιτικων Επιστημων, Εθνικο Και Καποδιστριακο Πανεπιστημιο Αθηνων, Εθνικο Μετσοβιο Πολυτεχνειο. Προϋπολογισμός € 7.080.000
Στόχος ΙV.4: Εξασφάλιση Συμπερίληψης στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση και Διά Βίου Μάθηση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 106. Ενίσχυση της συμπερίληψης στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση και στα προγράμματα Δια βίου μάθησης, με στόχο την παροχή πιστοποίησης στους καταρτιζόμενους με αναπηρία επί ίσοις όροις. Συμπεριληπτικά προγράμματα σπουδών που να συνάδουν με τις δεξιότητες ατόμων με αναπηρία και τις ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό και την πιλοτική εφαρμογή συμπεριληπτικών προγραμμάτων σπουδών έως Ιούνιο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Κατά την περίοδο 2022-2024, αναπτύχθηκαν πρωτοβουλίες για την Ε.Ε.Κ. και Διά Βίου Μάθησης των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. Ενδεικτικές δράσεις, οι οποίες ήδη υλοποιούνται, είναι:
- 1. Η διαμόρφωση ειδικοτήτων πρώην Ι.Ε.Κ. νυν Σ.Α.Ε.Κ. για άτομα με αναπηρία σε συνεργασία με την Ε.Σ.Α.μεΑ., το Υπουργείο Υγείας και επιστημονικές ενώσεις.
- 2. Η διαμόρφωση ή/και ο εκσυγχρονισμός των Οδηγών Κατάρτισης για άτομα με αναπηρία σε συνεργασία με την Ε.Σ.Α.μεΑ. και άλλους κοινωνικούς εταίρους.
- 3. Η διαμόρφωση Οδηγού προσβασιμότητας σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Γενικής Γραμματείας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής του Υ.ΠΑΙΘ.Α.
- 4. Η ενίσχυση της μαθητείας των αποφοίτων των Ενιαίων Ειδικών Επαγγελματικών Γυμνασίων-Λυκείων (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.) με τη συνδρομή της Ε.Σ.Α.μεΑ. , άλλων κοινωνικών εταίρων και συναρμόδιων Υπουργείων και φορέων.
- Στο πλαίσιο της διασφάλισης προσβασιμότητας σε υποδομές και υπηρεσίες, σύμφωνα με τον ν.4763/2020, απαραίτητη προϋπόθεση για την αδειοδότηση των Κέντρων Δια Βίου Μάθησης είναι η προσβασιμότητα σε ΑμεΑ.
Δράση 108. Παροχή κινήτρων για την υλοποίηση προγραμμάτων μαθητείας ως εργαλείο κοινωνικής συμπερίληψης και στήριξης σε μαθητές με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό πλαισίου κινήτρων έως Ιούνιο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Για να ενισχυθεί ο θεσμός της μαθητείας στα Ενιαία Ειδικά Επαγγελματικά Γυμνάσια – Λύκεια (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ), δόθηκε δικαίωμα εγγραφής στο Μεταλυκειακό Έτος - Τάξη Μαθητείας σε νέους και νέες κατόχους απολυτηρίου των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. , οι οποίοι/ες βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, ύστερα από εισήγηση του συλλόγου διδασκόντων ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. και γνωμάτευση ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Οι ανωτέρω μπορούν να συμμετέχουν στα τμήματα του Μεταλυκειακού Έτους-Τάξης Μαθητείας με τις ακόλουθες επιλογές:
- 1. Με δεσμευμένη θέση Μαθητείας χωρίς να δηλώσουν προτιμήσεις στη δεύτερη επιλογή
- 2. Υποβάλλοντας αίτηση για μη δεσμευμένη θέση Μαθητείας χωρίς να δηλώσουν προτιμήσεις στη δεύτερη επιλογή.
Οι κάτοχοι απολυτηρίου και πτυχίου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. που έχουν υποβάλει αίτηση μοριοδοτούνται και κατατάσσονται στην κορυφή των πινάκων κατάταξης με σχετική ένδειξη του πτυχίου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.. Ακολούθως, κατανέμονται στα ΕΠΑ.Λ. με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην καταλαμβάνουν ποσοστό μεγαλύτερο του 20% επί του συνόλου των προσφερόμενων θέσεων μαθητείας ανά ΕΠΑ.Λ. και λαμβάνοντας υπόψη τη μοριοδότησή τους και τις προτιμήσεις που έχουν δηλώσει στην κύρια επιλογή τους. Ο αριθμός μαθητευομένων από ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. που προκύπτει από την ποσόστωση, στρογγυλοποιείται στον πλησιέστερο ακέραιο αριθμό. Προϋπόθεση για τη συμμετοχή αποφοίτου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. στο πρόγραμμα Μεταλυκειακού Έτους-Τάξης Μαθητείας, είναι να υπάρχει γνωμάτευση ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. που να έχει εκδοθεί εντός ενός (1) έτους από την ημερομηνία έναρξης υποβολής των αιτήσεων.
Δράση 110. Ενίσχυση της εκπροσώπησης ατόμων με αναπηρία στη διακυβέρνηση του περιφερειακού σκέλους του Εθνικού Συστήματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης έχει συσταθεί Κεντρικό Συμβούλιο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Κ.Σ.Ε.Ε.Κ.), με αποστολή την υποβολή προτάσεων και εισηγήσεων προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων για τον σχεδιασμό της εθνικής πολιτικής σε θέματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και διά βίου μάθησης. Μεταξύ των μελών προβλέπεται να μετέχει ένας εκπρόσωπος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία Ε.Σ.Α.με.Α..s Επίσης εφαρμόζεται η συνεργασία των Συμβουλίων Σύνδεσης με την Παραγωγή και την Αγορά Εργασίας (Σ.Σ.Π.Α.Ε.) με εκπροσώπους των ενώσεων των ατόμων με αναπηρία της εκάστοτε Περιφέρειας για την ενημέρωση του Κ.Σ.Ε.Ε.Κ. περί της εφαρμογής του καθολικού σχεδιασμού σε επίπεδο Περιφέρειας
Δράση 111.Υλοποίηση ειδικού προγράμματος ψηφιακής κατάρτισης ατόμων με αναπηρία με έμφαση στη γνωριμία, εξοικείωση και εκπαίδευση στις νέες τεχνολογίες, την ψηφιακή επικοινωνία και τις δεξιότητες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσω 80 «Κόμβων Ψηφιακής Ενδυνάμωσης» οι οποίοι θα στελεχωθούν με το απαραίτητο προσωπικό και εξοπλισμό.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Το έργο αφορά σε προγράμματα εξοικείωσης και εκπαίδευσης ατόμων με αναπηρία στις νέες τεχνολογίες και κυρίωςμε την ψηφιακή πληροφόρηση, την επικοινωνία μέσω ψηφιακών εφαρμογών, την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών πληρωμών, τη χρήση των ψηφιακών εφαρμογών του gov.gr κ.λπ. Για την υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας θα αναπτυχθεί εκπαιδευτικό περιεχόμενο το οποίο θα παραμείνει ανοιχτό και μετά το τέλος της δράσης, ενισχύοντας τα άτομα αυτών των πληθυσμιακών ομάδων σε πανελλαδική κλίμακα. Επίσης θα αναπτυχθεί εκπαιδευτικό υλικό για την εκπαίδευση εκπαιδευτών και διοικητικών στελεχών των Κόμβων Ψηφιακής Ενδυνάμωσης. Η δράση θα υλοποιηθεί σε 80 Κόμβους Ψηφιακής Ενδυνάμωσης Ατόμων με Αναπηρία σε κατάλληλες δομές όλης της χώρας.
Δράση 112. Αύξηση οικονομικών και υλικών πόρων, ώστε να καταστεί η εκπαίδευση σε κάθε βαθμίδα συμπεριληπτική.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο την επίσημη καταγραφή στον ετήσιο προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού του ποσού που διατίθεται για την συμπεριληπτική εκπαίδευση ανά βαθμίδα έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Συστήθηκαν 1.555 νέες οργανικές θέσεις Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού στα ειδικά σχολεία, λαμβάνοντας υπόψη τόσο ποσοτικά (αριθμός ενεργών μαθητών) όσο και ποιοτικά χαρακτηριστικά των σχολείων που αφορούν στη βαθμίδα και στον τύπο που ανήκουν (Ειδικό Δημοτικό, Ε.Ε.Ε.Ε.Κ., ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. κτλ), στο είδος της αναπηρίας που ορισμένα σχολεία ντιμετωπίζουν κατά αποκλειστικότητα (π.χ. κινητική αναπηρία, εγκεφαλική παράλυση, αυτισμός). Μεταξύ άλλων, συστάθηκαν 71 νέες οργανικές θέσεις Επαγγελματικών Συμβούλων σε ΕΕΕΕΚ και ΕΝΕΕΓΥΛ για τη συμβουλευτική και την προώθηση της επαγγελματικής αποκατάστασης των αποφοίτων τους (προηγουμένως, υπήρχαν μόνο 2). Επίσης, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στα Ειδικά Νηπιαγωγεία για την υλοποίηση της Πρώιμης Παρέμβασης και συστάθηκαν 307 θέσεις ΕΕΠ και ΕΒΠ (ψυχολόγοι, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, φυσικοθεραπευτές, σχολικοί νοσηλευτές, ειδικό βοηθητικό προσωπικό), οι οποίες κατανεμήθηκαν στα 128 Ειδικά Νηπιαγωγεία. (Προηγουμένως υπήρχαν μόνο 57 συστημένες οργανικές σε όλα τα Ειδικά Νηπιαγωγεία).
- Διορίσθηκαν για πρώτη φορά οργανικές θέσεις ειδικοτήτων Καλλιτεχνικών, Πληροφορικής και Θεατρικής Αγωγής σε Ειδικά Δημοτικά Σχολεία και αυξήθηκαν οι οργανικές θέσεις Μουσικών. Συγκεκριμένα συστάθηκαν 36 θέσεις εκπαιδευτικών Καλλιτεχνικών, 49 θέσεις Πληροφορικής, 34 θέσεις Θεατρικής Αγωγής και 33 θέσεις Μουσικών.
- Διορίστηκαν 995 εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης σε ΣΜΕΑΕ και Τμήματα Ένταξης και 1.210 μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού σε ΣΜΕΑΕ και ΕΔΥ.
- Από Σεπτέμβριο έως Δεκέμβριο 2024 προσλήφθηκαν ως αναπληρωτές 2.433 εκπαιδευτικοί ΕΑΕ για ΣΜΕΑΕ και Τμήματα Ένταξης, 14.693 εκπαιδευτικοί ΕΑΕ για τον θεσμό της Παράλληλης Στήριξης, 181 εκπαιδευτικοί ΕΑΕ για ΚΕΔΑΣΥ, 6 εκπαιδευτικοί ΕΑΕ για το Ψηφιακό φροντιστήριο, 1.275 μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (ΕΕΠ) για ΣΜΕΑΕ, 2.436 μέλη ΕΕΠ για ΚΕΔΑΣΥ, ΕΔΥ και σχολεία γενικής εκπαίδευσης, 1.992 Σχολικοί Νοσηλευτές για σχολεία γενικής εκπαίδευσης, 703 μέλη Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ) για ΣΜΕΑΕ και 1550 μέλη ΕΒΠ για σχολεία γενικής εκπαίδευσης
Δράση 113. Αναβάθμιση των δεδομένων που συλλέγονται αναφορικά με τους μαθητές, καταρτιζόμενους και φοιτητές με αναπηρία, μέσω των σχετικών πληροφοριακών συστημάτων (π.χ. MySchool, e-University).
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό πλάνου αναβάθμισης των δεδομένων που συλλέγονται έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στο πλαίσιο της συστηματοποίησης του τρόπου συλλογής στοιχείων για τους καταρτιζόμενους/εκπαιδευόμενους/μαθητευόμενους με αναπηρία από τις εκπαιδευτικές δομές επαγγελματικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και διά βίου μάθησης έχει ολοκληρωθεί το έργο της ενσωμάτωσης της δυνατότητας αποτύπωσης αριθμητικών στοιχείων ανά κατηγορία αναπηρίας για καταρτιζόμενους ΑμεΑ Σ.Α.Ε.Κ. στο Πληροφοριακό Σύστημα “Πήγασος”.
Πυλώνας V: Πρόσβαση στην Εργασία
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος V.1: Βελτίωση Θεσμικού Πλαισίου
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 114. Εφαρμογή ποσόστωσης προσλήψεων ατόμων με αναπηρία κατ’ εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εκδόθηκε το ΦΕΚ Β’ 5848, 21/10/2024 σχετικά με το δικαίωμα διορισμού σε κενές οργανικές θέσεις του δημοσίου τομέα, για αθλήτριες και αθλητές με εξαιρετικές διακρίσεις σε Παραολυμπιακούς Αγώνες, Παγκόσμια και Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα.
- Δημοσιεύτηκε η Προκήρυξη 6Κ/2024 του Α.Σ.Ε.Π. για 1.592 θέσεις στο Δημόσιο για άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας άνω του 50%.
- Με τον ν.5149/2024 ορίζεται πλέον ρητά ότι απόφαση περί καθορισμού των θέσεων ΑμεΑ ανά φορέα, κατηγορία, κλάδο, ειδικότητα εκδίδεται εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός από την κοινοποίηση της Πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου, με την οποία εγκρίνεται ο ετήσιος προγραμματισμός προσλήψεων. Περαιτέρω, με σχετικές διατάξεις προτάσσονται οι υποψήφιοι με πιστοποιημένη επ’ αόριστον αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) και έπονται οι υποψήφιοι με αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) με πιστοποίηση διάρκειας τουλάχιστον έξι (6) συνεχόμενων ετών ή έξι (6) ετών διακεκομμένων εντός χρονικού διαστήματος επτά (7) ετών.
Δράση 115: Άρση των αντικινήτρων που εμποδίζουν τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην εργασία
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025 με ορόσημο νομοθετική ρύθμιση έως Δεκέμβριο 2024, που θα επιτρέπει σε συνταξιούχους λόγω αναπηρίας, να εργάζονται.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ο ν. 5157/2024 επιτρέπει σε εργαζόμενους που καθίστανται συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, να μπορούν να λάβουν την σύνταξη χωρίς να διακόψουν την εργασία τους.
Πυλώνας V: Πρόσβαση στην Εργασία
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος V.1: Βελτίωση Θεσμικού Πλαισίου
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 114. Εφαρμογή ποσόστωσης προσλήψεων ατόμων με αναπηρία κατ’ εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εκδόθηκε το ΦΕΚ Β’ 5848, 21/10/2024 σχετικά με το δικαίωμα διορισμού σε κενές οργανικές θέσεις του δημοσίου τομέα, για αθλήτριες και αθλητές με εξαιρετικές διακρίσεις σε Παραολυμπιακούς Αγώνες, Παγκόσμια και Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα.
- Δημοσιεύτηκε η Προκήρυξη 6Κ/2024 του Α.Σ.Ε.Π. για 1.592 θέσεις στο Δημόσιο για άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας άνω του 50%.
- Με τον ν.5149/2024 ορίζεται πλέον ρητά ότι απόφαση περί καθορισμού των θέσεων ΑμεΑ ανά φορέα, κατηγορία, κλάδο, ειδικότητα εκδίδεται εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός από την κοινοποίηση της Πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου, με την οποία εγκρίνεται ο ετήσιος προγραμματισμός προσλήψεων. Περαιτέρω, με σχετικές διατάξεις προτάσσονται οι υποψήφιοι με πιστοποιημένη επ’ αόριστον αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) και έπονται οι υποψήφιοι με αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) με πιστοποίηση διάρκειας τουλάχιστον έξι (6) συνεχόμενων ετών ή έξι (6) ετών διακεκομμένων εντός χρονικού διαστήματος επτά (7) ετών.
Δράση 115: Άρση των αντικινήτρων που εμποδίζουν τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην εργασία
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025 με ορόσημο νομοθετική ρύθμιση έως Δεκέμβριο 2024, που θα επιτρέπει σε συνταξιούχους λόγω αναπηρίας, να εργάζονται.
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Ο ν. 5157/2024 επιτρέπει σε εργαζόμενους που καθίστανται συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, να μπορούν να λάβουν την σύνταξη χωρίς να διακόψουν την εργασία τους.
Στόχος V.2: Ενεργοποίηση δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και στήριξη επιχειρηματικότητας
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 118. Ανάπτυξη προγραμμάτων εύλογων προσαρμογών στους χώρους εργασίας για τη διευκόλυνση της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με το άρθρο 53 του ν. 4997/2022 θεσπίστηκε η υλοποίηση Πιλοτικού Προγράμματος επιχορήγησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας σε χώρους μόνιμης κατοικίας και εργασίας ΑμεΑ. Ωφελούμενοι του προγράμματος είναι άτομα με κινητική ή αισθητηριακή αναπηρία και ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω. Tον Απρίλιο του 2024 εγκρίθηκε το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης ανάμεσα στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. για την υλοποίηση του προγράμματος. Τον Ιούνιο 2024 υπεγράφη σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και της ένωσης εταιρειών με την επωνυμία «ΕΥΡΩΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Α.Ε.-ΓΝΩΜΩΝ Α.Ε.» με αντικείμενο την εκπόνηση μελέτης για την υλοποίηση του προγράμματος και την παροχή προμήθειας και υπηρεσιών Π/Υ για τη δημιουργία και υποστήριξη ενός πληροφοριακού συστήματος υποβολής και διαχείρισης των αιτήσεων των δικαιούχων του έργου. Συγχρόνως και εντός του 2024 έγινε η επεξεργασία του προβλεπόμενου σχεδίου ΚΥΑ για την υλοποίηση του προγράμματος το οποίο και θα προωθηθεί για υπογραφή το προσεχές χρονικό διάστημα.
Δράση 120: Ανάπτυξη προγραμμάτων επιδοτούμενης απασχόλησης για άτομα με αναπηρία, με έμφαση σε προγράμματα που στοχεύουν στην ένταξη νέων με αναπηρία και ατόμων που υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εγκαίνια και λειτουργία του νέου πρότυπου Γραφείου Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων (ΓΕΚΟ) της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) στην Αθήνα. Στο νέο γραφείο παρέχονται εξειδικευμένη πληροφόρηση και συμβουλευτική. Επίσης υλοποιείται εκπαίδευση προσωπικού σε θέματα ευαισθητοποίησης και ισότητας/μη διάκρισης.
- Δημοσιεύθηκε πρόσκληση της ΔΥΠΑ προς εργοδότες του ιδιωτικού τομέα για την απασχόληση ΑμεΑ που επιθυμούν να συμμετάσχουν στη δράση επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 10.000 ανέργων που ανήκουν σε δύσκολα εξυπηρετήσιμες πληθυσμιακές ομάδες.
- Δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα κάλυψης 1.000 θέσεων πλήρους ή μερικής απασχόλησης, από εγγεγραμμένα στο Ψηφιακό Μητρώο ανέργων της ΔΥΠΑ άτομα με αναπηρία που στοχεύει στην ένταξη και επανένταξή τους στην αγορά εργασίας (ΚΥΑ υπ’αριθμ. 52253/2.12.2024 με θέμα: «Ειδικό Πρόγραμμα Απασχόλησης για την πρόσληψη 1.000 ανέργων Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού», ΦΕΚ Β' 6597).
- Προσβασιμότητα στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της ΔΥΠΑ όπως στην πλατφόρμα (ανοίγει σε νέα καρτέλα), στα ψηφιακά ραντεβού (ανοίγει σε νέα καρτέλα) και στον Εικονικό Βοηθό χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης.
Δράση 121. Υλοποίηση προγραμμάτων με επιδότηση συμβουλευτικής υποστήριξης από διαμεσολαβητές (μέντορες) για την εργασιακή και κοινωνική ενσωμάτωση ατόμων με διαταραχή φάσματος αυτισμού.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Θεσπίστηκε η υλοποίηση του πιλοτικού προγράμματος «Υποστήριξη της κοινωνικής ενσωμάτωσης των ατόμων στο φάσμα του αυτισμού». Εκπονήθηκε από τον ανάδοχο η «Μελέτη για την απασχόληση ατόμων με ΔΑΦ», στην οποία περιλαμβάνεται αναλυτική περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης και των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ΔΑΦ στην προσπάθειά τους να ενσωματωθούν στο κοινωνικό σύνολο, καταγραφή των ποσοστών συμμετοχής τους στην απασχόληση, των δεξιοτήτων και των ιδιαιτεροτήτων τους καθώς και προτάσεων για τομείς που μπορούν να απασχοληθούν. Στην Μελέτη αναλύεται και ο ρόλος των ειδικών Διαμεσολαβητών προκειμένου να διευκολύνουν τη συνεργασία μεταξύ ατόμων με ΔΑΦ και των επιχειρήσεων. Οριστικοποιήθηκε ο οδηγός υλοποίησης του έργου και έγινε επεξεργασία της σχετικής ΚΥΑ σε συνεργασία με τη Δ.Υ.Π.Α που είναι και ο φορέας υλοποίησης για την απασχόληση και τη σύνδεση διαμεσολαβητών- ωφελούμενων- εργοδοτών.
Στόχος V.3: Ενίσχυση δομών και υπηρεσιών εργασιακής Υποστήριξης
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 126. Αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών στις σχολές της ΔΥΠΑ και τις δημόσιες Σ.Α.Ε.Κ., με σύγχρονες ειδικότητες για άτομα με αναπηρία, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις τάσεις της αγοράς εργασίας
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό των νέων προγραμμάτων σπουδών έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Οι ακόλουθες ειδικότητες έχουν συμπεριληφθεί στις Σ.Α.Ε.Κ.:
- 1. Τεχνικός Χειριστής Η/Υ Και Τηλεφωνικών Κέντρων, Παροχής Πληροφοριών Και Εξυπηρέτησης Πελατών Αποκλειστικά Για Τυφλούς και Άτομα Με Προβλήματα Όρασης.
- 2. Απομαγνητοφωνητής Συνομιλιών – Πρακτικών (Άτομα με προβλήματα όρασης).
- 3. Τεχνικός Εφαρμογών Πληροφορικής (Άτομα με προβλήματα ακοής).
- Επιπλέον, έχει εγκριθεί ο Οδηγός Κατάρτισης της νέας ειδικότητας «Στέλεχος και Ειδικός Τυπογράφος εξειδικευμένος στη γραφή Braille με τη χρήση νέων τεχνολογιών και ειδικού τεχνικού εξοπλισμού». Η εν λόγω ειδικότητα, όπως και οι τρεις προαναφερθείσες μπορούν να παρέχονται, μεταξύ άλλων ειδικοτήτων, στις δύο (2) Δημόσιες Σ.Α.Ε.Κ. για Άτομα με Αναπηρία (πρώην Δημόσια Ι.Ε.Κ. Ειδικής Αγωγής) Αγίας Παρασκευής στην Αθήνα και Πυλαίας Χορτιάτη στη Θεσσαλονίκη.
- Δημοσιεύθηκε ο Ειδικός Κανονισμός Λειτουργίας των εν λόγω Σ.Α.Ε.Κ. για Άτομα με Αναπηρία που υπάγονται στη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.
Πυλώνας VI: Ορατότητα, Αφύπνιση, Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος VI.1: Ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, αύξηση της Ορατότητας, επιμόρφωση της δημόσιας διοίκησης και Ενδυνάμωση του αναπηρικού κινήματος
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 130. Διενέργεια εκστρατειών σε προσβάσιμες μορφές για την ενημέρωση των ατόμων με αναπηρία σχετικά με τα δικαιώματά τους
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό των νέων προγραμμάτων σπουδών έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Προσβάσιμα βίντεο σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ανά είδος αναπηρίας: Αισθητηριακές, κινητικές, νοητικές-γνωστικες-αναπτυξιακες-ψυχικές αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις. Το βίντεο παρήχθη, τόσο στην ελληνική γλώσσα (βίντεο - Ελληνικά, ανοίγει σε νέα καρτέλα) όσο και στην αγγλική με διεθνή νοήματα (βίντεο - Αγγλικά, ανοίγει σε νέα καρτέλα).
Δράση 132. Διενέργεια εκστρατειών σε προσβάσιμες μορφές για την ενημέρωση των ατόμων με αναπηρία σχετικά με τα δικαιώματά τους
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης:Έως Δεκέμβριο 2030 με πρώτο ορόσημο τον σχεδιασμό των νέων προγραμμάτων σπουδών έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Σεμινάριο Πυροσβεστών σε Τεχνικές Διαχείρισης Αναπηρίας - Συμπεριληπτική Μείωση Κινδύνου Καταστροφών (DiDRR) - Δράσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στις καταστροφές / Εκπαιδευτές από την ΕΣΑμεΑ/ΙΝ-ΕΣΑμεΑ
- Προσβάσιμο βίντεο για εκπαίδευση Πυροσβεστών σε Τεχνικές Διαχείρισης Αναπηρίας σε Έκτακτες Καταστάσεις. Το βίντεο υλοποιήθηκε σε συνέχεια διεξαγωγής σχετικού σεμιναρίου επιμόρφωσης από το ΙΝ-ΕΣΑμεΑ που παρακολούθησαν δύο αντιπροσωπευτικές ομάδες πυροσβεστών στις εγκαταστάσεις της ΕΣΑμεΑ. Η παραγωγή του βίντεο έγινε στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα (ανοίγει σε νέα καρτέλα) και συμμετείχαν πυροσβέστες και άτομα με αναπηρία. Στόχος είναι να αποτελέσει υλικό για την εκπαίδευση νέων και ήδη υπηρετούντων μελών του ΠΣ.
- Έκδοση τεύχους με τίτλο: «Leave No One Behind: Active Involvement of Persons with Disabilities in Disaster Preparedness and Response towards Strengthening Inclusive Disaster Resilience »(ανοίγει σε νέα καρτέλα)
- Blog at Prevention Web /UNDRR “Inclusive evacuation exercises in multi-hazard scenarios: lessons learnt from Greece” (ανοίγει σε νέα καρτέλα)
Επιμορφωτικά Προγράμματα της ΕΚΔΔΑ που υλοποιήθηκαν το 2024 για θέματα Αναπηρίας
- Συνολικά υλοποιήθηκαν 43 επιμορφωτικά προγράμματα το έτος 2024. Η διάρκεια των επιμορφώσεων σε ώρες ήταν 1260. Το σύνολο των Δημοσίων Υπαλλήλων που συμμετείχε και πιστοποιήθηκε ήταν 1008, εκ των οποίων οι 180 ολοκλήρωσαν σπουδές σε πρόγραμμα εκμάθησης της Νοηματικής Γλώσσας.
| Τίτλος Προγράμματος | Συνολικός Αριθμός Προγραμμάτων 2024 | Συνολικές Ώρες Εκπαίδευσης | Συνολικός Αριθμός Εκπαιδευόμενων Δημοσίων Υπαλλήλων |
|---|---|---|---|
| Δημόσια Διοίκηση και Ευπαθείς Κοινωνικές Ομάδες: Ποιότητα Παρεχόμενων Υπηρεσιών | 6 | 210 | 122 |
| Ελληνική Νοηματική Γλώσσα για Δημόσιους Υπαλλήλους - Επίπεδο I | 6 | 210 | 180 |
| Ενεργητικές Πολιτικές για την Εργασιακή (Επαν)Ένταξη των Ευπαθών Κοινωνικών Ομάδων | 3 | 105 | 63 |
| Επιμόρφωση Νοσηλευτών στην Παροχή Υπηρεσιών Υγείας σε Άτομα με Αναπηρία | 5 | 175 | 129 |
| Επιμόρφωση Στελεχών ΟΠΕΚΑ Και Κέντρων Κοινότητας στο Νέο Νομικό Πλαίσιο και στην Απονομή των Αναπηρικών Προνοιακών Επιδομάτων Καθώς και στη Διαχείριση του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων | 7 | 196 | 160 |
| Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και Δημόσια Διοίκηση | 2 | 70 | 32 |
| Τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία | 14 | 294 | 322 |
Δράση 137. Διενέργεια εκστρατειών για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις χρόνιες παθήσεις, την ψυχική υγεία και τις μη ορατές αναπηρίες.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης:Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) προχώρησε μέσω της ΕΕΤΑΑ στη δημιουργία ενός βίντεο κινουμένων σχεδίων στο πλαίσιο του προγράμματος ΗΦΑΙΣΤΟΣ. με τίτλο «Πώς επικοινωνούμε με την αναπηρία;», το οποίο προβάλλεται στα μέσα σταθερής τροχιάς της Αθήνας. Το βίντεο έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και την προώθηση της προσβασιμότητας και της ένταξής τους στην κοινωνία.
- Ολοκλήρωση του έργου του Υπουργείου Δικαιοσύνης "Ανθρώπινα Δικαιώματα CRC-1". Αντικείμενο του έργου ήταν ο σχεδιασμός και η υλοποίηση επιμορφωτικών προγραμμάτων και δράσεων πολιτιστικού περιεχομένου για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, με στόχο την επαφή και γνωριμία μαθητών/τριών με τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και την ανάπτυξη του σεβασμού για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, με έμφαση στα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Η δράση εφαρμόστηκε πιλοτικά σε δημοτικά σχολεία σε όλη την Ελλάδα, μέσω επισκέψεων από κλιμάκια ειδικών επιμορφωτών και παρουσίαση του ενημερωτικού υλικού, προτεραιοποιώντας όσα σχολεία διαθέτουν μεγάλο αριθμό μαθητών που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Πυλώνας VII: Στήριξη της Οικογένειας Ατόμων με Αναπηρία
Επιστροφή στα περιεχόμεναΣτόχος VII.1: Παροχή υπηρεσιών ψυχολογικής υποστήριξης και ενδυνάμωσης στον φροντιστή γονέα/σύζυγο και στα Μέλη της οικογένειας.
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 144. Διεύρυνση ωραρίου των ειδικών σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2026
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Για το σχολικό έτος 2024-25, λειτουργούν ολοήμερα προγράμματα σε 60 Ειδικά Σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Στόχος VII.2: Εξασφάλιση υπηρεσιών αρωγής σε περιπτώσεις Αδυναμίας παροχής φροντίδας
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 147: Αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και ενθάρρυνση φορέων για την υλοποίηση ημερήσιων προγραμμάτων δημιουργικής απασχόλησης και κατασκηνώσεων και για παιδιά με αναπηρία.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Στο κατασκηνωτικό πρόγραμμα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εντάχθηκαν 4.350 άτομα, σχεδόν διπλάσια από το 2019. Αυξήθηκαν παράλληλα οι κατασκηνωτικές περίοδοι και η εποπτεία στις κατασκηνώσεις.
- Αύξηση κατά 18.096.069€ του αρχικού προϋπολογισμού (συνολικού ύψους 379.296.069€) για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα ΚΔΑΠμεΑ με κάλυψη επιπλέον 1.336 ΑμεΑ άνω των 22 ετών.
- Το 2024 λειτουργούσαν στην Αττική 26 ΚΔΑΠμεΑ με 1.257 ωφελούμενους (βλέπε. διάγραμμα αύξησης των δομών).

Στόχος VII.3: Αποτροπή του κινδύνου της φτωχοποίησης των οικογενειών παιδιών με αναπηρία
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 151. Αύξηση μοριοδότησης για τη μετεγγραφή αδελφών παιδιών με αναπηρία (67% και άνω) σε ΑΕΙ στον τόπο κατοικίας της οικογένειας και εναλλακτικά μέτρα οικονομικής στήριξης.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Με τον ν.5143/2024, αυξήθηκε η μοριοδότηση της μετεγγραφής φοιτητή/τριας που είναι μέλος οικογένειας με γονέα, τέκνο, αδελφό/ή σύζυγο, που έχει αναπηρία 67% και άνω, πιστοποιούμενη από Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας ή παθήσεις που αναφέρονται στο παράρτημα της υπ’ αρ. Φ.151/17897/ Β6/2014 (Β’ 358) ΚΥΑ.
Δράση 152. Νομοθετική ρύθμιση για μεταφορά και υπαγωγή των αρρένων αδελφών παιδιών με αναπηρία (67% και άνω, εφ’ όρου ζωής ή σε περίπτωση ανηλίκου τουλάχιστον με δύο κρίσεις ΚΕΠΑ και χωρίς βελτίωση) σε μειωμένη στρατιωτική θητεία έξι μηνών, προκειμένου τα αδέρφια να ανεξαρτητοποιούνται οικονομικά πιο σύντομα.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Έως Δεκέμβριο 2025
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Έχει ενσωματωθεί στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο
Δράσεις για την προώθηση των δικαιωμάτων των Ατόμων με Αναπηρία σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο - δράσεις για την υλοποίηση της στρατηγικής
Επιστροφή στα περιεχόμεναΔράση 154. Προαγωγή της συμμετοχής των μελών της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, ως προσκεκλημένων σε ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα για να παρουσιάσουν πολιτικές που συνιστούν καλές πρακτικές
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Εκπροσώπηση της Ελλάδας στη 17η Διάσκεψη Κρατών-Μερών Σύμβασης για τα Δικαιώματα Ατόμων με Αναπηρία (COSP-CPRD, Ν. Υόρκη, 11-13 Ιουνίου 2024), με συμμετοχή του Προέδρου της ΕΑΠ, κ. Κ. Στεφανίδη, σε θέση Αντιπροέδρου.
Δράση 157: Ταυτόχρονη υιοθέτηση της Εθνικής Στρατηγικής και της εξειδίκευσής της στα Ετήσια Σχέδια Δράσης των Υπουργείων, καθώς και στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής, ούτως ώστε να είναι εγγυημένη η ενσωμάτωση της αναπηρίας σε κάθε τομέα πολιτικής και σύνθεση δέσμης δράσεων.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Διαρκής δράση έως Δεκέμβριο 2030
Πρόοδος υλοποίησης το 2024:
- Κατάρτιση νέων Ετήσιων Σχεδίων Δράσης Υπουργείων για το 2025 με ένταξη δράσεων που περιλαμβάνονται στην νέα Εθνική Στρατηγική (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2024).
- Το Υπουργείο Εξωτερικών, στα πλαίσια της σύστασης Τμήματος Ισότητας στο Γραφείο της Υπηρεσιακής Γενικής Γραμματείας, προέβη στην εκπόνηση Σχεδίου Δράσης για την Ισότητα 2024-2027. Στις στοχευμένες δράσεις του για την αναπηρία, αναφέρονται:
- 1. Εξασφάλιση φυσική προσβασιμότητας,
- 2. Ευαισθητοποίηση, επιμόρφωση του προσωπικού για θέματα αναπηρίας,
- 3. Πρόβλεψη θέσεων πρακτικής άσκησης για άτομα με αναπηρία,
- 4. Επανεξέταση κωλυμάτων διορισμού στο ΥΠΕΞ που σχετίζονται με προβλήματα υγείας,
- 5. Ενίσχυση ψηφιακής προσβασιμότητας.
- Παρακολούθηση δράσεων σχετικά με την αναπηρία και διατήρηση Εβδομαδιαίου Ενημερωτικού Δελτίου από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης